Ulla op en in de kist

Soms zit of ligt Ulla op de kist (voor de zitkussens) om te lezen.......



Maar soms moet ze, als ze een beetje stout is geweest, ook even in de kist.....

Koning Litti speelde weer voor FC Lahti!

Jari Litmanen (inmiddels 37 jaar), voor zijn fans Litti of kuningas (de koning), kende gisteravond een glorieuze rentree bij FC Lahti. De voormalige Ajacied kwam in de thuiswedstrijd tegen KuPS uit Kuopio in de 55e minuut als invaller binnen de lijnen, scoorde zelf twee keer en gaf de beslissende passes voor twee andere doelpunten. Lahti won met 8-1, een record voor de Finse hoogste voetbalklasse. Rafael Vieira, van 2000 tot 2002 onder contract bij SC Heerenveen, was de grote man met drie goals, maar alle ogen waren gericht op Litmanen.
Litmanen had afgelopen vrijdag een contract tot het einde van het seizoen getekend met FC Lahti en speelde maandag al mee bij de club, die hij ook in 2004 al eens diende.
Ik was een van de 4.163 toeschouwers in het stadion op deze onvergetelijke avond voor de FC Lahti. Het aantal toeschouwers viel wat tegen, slechts een duizendtal meer dan anders. Een verklaring is mogelijk het feit dat de wedstrijd rechtstreeks op de TV werd uitgezonden. Aan de hand van de TV-beelden kan ik bewijzen dat ik erbij ben geweest!

Lacrosse: een oude olympische sport

Terwijl momenteel alle ogen zijn gericht op Peking vindt in Lahti het EK Lacrosse plaats. Daar doen 18 landen aan mee bij de heren, en 10 bij de dames. Een aantal van de wedstrijden wordt gespeeld op het sportpark in onze wijk Mukkula. De Nederlandse heren speelden daar hun eerste wedstrijd tegen Oostenrijk. Een goede aanleiding om eens met deze sport kennis te maken. Het is de bedoeling om met de crosse, een stok met aan het uiteinde een soort net, een harde rubberen bal in het doel van de tegenstander te slaan. Bij de heren is lacrosse een contactsport (zoals rugby), bij de dames is het een non-contactsport.
Lacrosse is in Canada na ijshockey de populairste sport. Twee keer stond lacrosse op het olympisch programma; in 1904 en 1908. Daarna was het nog drie keer een demonstratiesport. Uiteraard hoopt de sport weer te worden toegelaten tot de Olympische Spelen, vernam ik van twee Groningse supporters. Volgens hen mikt Nederland ongeveer op de vijfde plaats in dit kampioenschap. Dat zit er wel in als we naar de uitslagen in de voorronden kijken: overwinningen op Oostenrijk (25-4), Zweden (8-7), Denemarken (17-5) en Frankrijk (20-1), en verlies tegen Schotland (6-7). Daarmee is Nederland bij de laatste 6 van dit toernooi gekomen. Grote favoriet voor de eindzege is Engeland.

Niet-olympische sporten

Aanstaand weekend wordt in Heinola (zo'n 30 km ten noordoosten van Lahti) het WK Sauna gehouden. Winnaar is degene die het het langste kan uithouden in een extra heet opgestookte sauna. Er zijn aparte wedstrijden voor mannen en vrouwen. De wedstrijden gaan over verschillende ronden (nu begrijp ik ook waarom die in het Engels 'heats' worden genoemd). De toeschouwers zien dus de verliezers de sauna uithollen. Voor de goede orde: de deelnemers dragen wel een zwembroek c.q. badpak!
Het WK Sauna is maar een van de vele vreemde kampioenschappen die iedere zomer in Finland worden gehouden. Vorige maand was er het WK Vrouwendragen in Sonkajärvi, en we krijgen nog het WK Mobiele-telefoon-gooien in Savonlinna. Bij het vrouwendragen dient een vrouw van ten minste 49 kilogram zo snel mogelijk over een hindernisbaan van 250 meter te worden gedragen. En er zijn heel wat verschillende manieren om een vrouw te dragen.
Bij het mobieltjeswerpen staat het record op bijna 95 meter.

Al die vreemde sporten leiden bij een niet-ingewijde allicht tot verwarring. Zo werd ik enige jaren geleden door een lid van de Raad van Bestuur van een Nederlands chemisch concern aangesproken op de wel heel eigenaardige Finse gewoonte om met vrouwen te gooien, en daarvan zelfs een wedstrijd te maken. Neen hoor, vrouwen-gooien, dat is zelfs in Finland verboden.

Alankomaiden Kuninkaallinen Sotilaspoliisisoittokunta

Deze week hebben we een concert bijgewoond van bovengenoemd orkest, beter bekend als het Trompetterkorps der Koninklijke Marechaussee, uit Apeldoorn. Het werd een spetterende uitvoering in de Lahden Konserttitalo (niet de Sibeliushal) onder de leiding van kapitein Erik Janssen; het publiek reageerde zeer enthousiast op het gebodene. Na het eerste nummer (Ruslan en Ludmila) gingen de jasjes van de orkestleden al uit.
Het orkest geeft verder nog een concert in Helsinki en doet mee aan de Hamina Tattoo. Hamina ligt zo'n 150 km ten oosten van Helsinki.
Ook wij hebben in bescheiden mate bijgedragen aan het welslagen van het bezoek van de Nederlanders aan Lahti. 's Morgens zagen wij tussen twee Finse vlaggen in ook een blauw-wit-rode vlag waaien op het dak van het Konserttitalo. Ulla heeft er een telefoontje aan gewaagd. Gelukkig zagen we 's avonds dat die vlag vervangen was door het ons zo vertrouwde rood-wit-blauw. (Waarschijnlijk is daarmee een diplomatieke rel voorkomen. Om maar niet te denken aan vragen in de Tweede Kamer.)

Landbouw in Lahti

Vandaag begint in Lahti FARMARI, de Finse landbouwtentoonstelling. Er worden tijdens deze vierdaagse 80.000 bezoekers verwacht. Maandenlang zijn de inwoners van onze stad attent gemaakt op deze tentoonstelling door middel van een aantal (kunst)koeien, opgesteld op strategische plaatsen in Lahti. De landbouw komt naar de stad!
Onze krant vat het programma voor vanmorgen als volgt samen:
9.00 uur: de poorten gaan open
10.00 uur: de varkens komen binnen
11.00 uur: de runderen komen binnen
12.00 uur: de president, mevr. Halonen, arriveert
13.00 uur: gezamenlijke lunch......

Nomen est omen: Pouta!

Lange tijd niet gezien op het Finse 10-uur journaal: de meteoroloog Pekka Pouta. En laat hij gisteravond het goede nieuws aankondigen dat wij de komende dagen, en minstens een week lang, temperaturen van boven de 25 graden mogen verwachten. Juni en juli tot dusver waren koel (rond 20 graden) en zeer nat. Maar nu gaat de zomer echt beginnen volgens Pekka.
Wij hadden hierover niets gezegd als iemand anders dan Pekka Pouta ons het goede nieuws had gebracht. Weer een korte Finse les: Pekka = Piet; pouta = droog weer, mooi weer, helder weer, (meestal) onbewolkt. Dus: Piet Mooiweer.
Mooi weer de komende dagen? Eerst zien, en dan geloven. (Het plaatje slaat niet op de weersverwachting van gisteren!)

Geen Engelse ziekte

In het alledaagse Fins kom je praktisch geen Engelse woorden tegen. In plaats van 'sorry' zegt men anteeksi, 'service' heet hier palvelu, en een 'manager' is gewoon een johtaja.
Toch is het Fins zeker wel beïnvloed door het Engels. De volgende Finse werkwoorden zijn voor een Nederlander zonder meer te begrijpen: kommunikoida, organisoida, protestoida, kommentoida, boikotoida, kontrolloida, informoida, integroida, kompensoida, formuloida, etc.
Via de spreektaal komen woorden van Engelse afkomst ook terecht in de Finse schrijftaal, maar ze worden dan wel verfinst. Dat wil zeggen: ze worden precies zo geschreven als een Fin ze uitspreekt. Voorbeelden: kootsi (coach), matsi (match), bisnes (business), buumi (boom, hoogconjunctuur), luuseri (loser. De Finse 'u' wordt als 'oe' uitgesproken, en 'uu' dus als een dubbele 'oe'), iisi (easy), kantri (country music), muuvi (film), biitsi (strand), breikki (pauze), keissi (case), plokki (blog). Voor de meeste woorden bestaan natuurlijk ook gewone Finse woorden, al weet ik nog niet wat het echte Finse woord voor weblog is.
Tot slot een voorbeeld van de Nederlandse invloed op de Finse taal. In de nieuwe wijk bij de haven van Lahti vind je straten met namen ontleend aan de scheepvaart. Twee voorbeelden zijn de Tyyrpuurinkatu en Paapuurinkatu. Katu = straat. De Finse 'y' wordt als de Nederlandse 'u' uitgesproken en 'yy' dus als 'uu' in 'vuur', en - zie boven - de Finse 'u' als 'oe'. Met andere woorden, het gaat hier om de 'Stuurboordstraat' en 'Bakboordstraat'. (De combinatie 'st' aan het begin van een woord is niet populair in het Fins: Stockholm = Tukholma, stoel = tuoli, strand = ranta.)

Gaat Litmanen weer voetballen voor FC Lahti?

Jari Litmanen werd gistermiddag gesignaleerd bij de training van FC Lahti. Volgens ooggetuigen had hij ook al meegedaan met de ochtendtraining in het Kisapuisto (Sportpark).
Toevallig liep ik gistermorgen op weg naar de stad langs dat voetbalveld, en zag voetballers aan het trainen. Geen idee dat Litmanen daarbij zou kunnen zijn.
Heel voetbalminnend Lahti vraagt zich nu af of koning Jari (37 jaar!) toch weer gaat voetballen voor zijn oude club. Het zou allicht een paar duizend man extra publiek voor FC Lahti betekenen. Nu speelt de club thuis voor zo'n 2500 toeschouwers. Even afwachten dus. Of traint hij alleen maar om mee te kunnen doen in de wedstrijd tegen Duitsland (voorronde WK) op 10 september te Helsinki?

Neen hoor, wij zijn niet van die partij

In ons vorig stukje hebben wij vier afbeeldingen gebruikt die wij tegenkwamen op de "website" (= webstek, weblocatie) van een bepaalde Nederlandse politieke partij. Om misverstanden te voorkomen: wij zijn niet van die partij! Het gebruik door die partij van kreten als "online mailings" en "........Raiser" laat o.i. een groot gebrek aan trots op de Nederlandse taal zien. Maar er is hoop! De kreet "Plan een event" die een tijdje op hun website stond, is kort geleden vervangen door "Plan evenement". Een hele verbetering. Zo dat is weer rechtgezet.
Ons valt hier overigens op dat in de Finse kranten praktisch geen Engelse termen worden gebruikt. Maar daarover later meer.

Politiek!

Ja, daar doen wij natuurlijk ook aan in Lahti.
Deze week ontvingen we beiden een keurige brief van de Lahden maistraatti (burgerlijke stand) in wel zes talen, waarin wordt meegedeeld dat wij dit jaar onze stem mogen uitbrengen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Deze worden gehouden op zondag 26 oktober, maar men kan ook al "in het vooruit" stemmen in de periode van 15 - 21 oktober, op het postkantoor of in de bieb bijv.
De gemeente Lahti, bijna 100.000 inwoners, heeft een begroting van zo'n
€ 250 miljoen. Het tarief van de gemeentelijke belasting is hier 19% van het inkomen. We gaan nu natuurlijk extra goed letten op de standpunten van de verschillende partijen. Hot items hier zijn o.a. het al dan niet bouwen van een parkeergarage onder het marktplein in het centrum, de herinrichting van het gebied rondom het busstation, en het (vrijwillig) samengaan met naburige gemeenten.
De huidige gemeenteraad met 59 leden is als volgt samengesteld Kokoomus: 20 zetels, Sociaal-democraten: 19, Linkse Unie: 6, Keskusta: 5, Groenen: 4, Christen-democraten: 4, en Groen-rood: 1.
Keskusta is de Centrumpartij (vroeger: Agrarische partij, partij van de kleine boeren), de partij van de huidige premier Vanhanen, en natuurlijk van de vroegere president Kekkonen. De leden van Keskusta zitten in het Europese Parlement in dezelfde fractie als de VVD-vertegenwoordigers.
Kokoomus oftewel de Nationale Coalitiepartij noemt zichzelf centrum-rechts; in het Europese Parlement maakt zij deel uit van de EVP, dezelfde groepering waartoe ook de Nederlandse CDA-leden behoren. Laten we nu altijd gedacht hebben dat Kokoomus het meeste leek op de VVD in Nederland....
De christen-democratische partij hier is te vergelijken met de Christen-Unie in Nederland.

Gelukkig even geen voetballen meer

Dat zit er op. Maar het was zwaar. Dat uur tijdsverschil tussen Finland en Midden-Europa begon steeds zwaarder te wegen.
De finale Duitsland - Nederland, zoals voorspeld door 2 van de 4 trainers van clubs uit Lahti, is er dus niet van gekomen. En een finale Spanje - Nederland zou zelfs niet eens mogelijk zijn geweest. Gelukkig maar dat uiteindelijk de beste gewonnen heeft.

Wij hebben onszelf of onze straat de afgelopen maand niet getooid met opzichtig oranje. Maar Ulla kon het niet laten om onze plantenbak bij de voordeur te vullen met oranje viooltjes......

In 2016 maar liefst 24 landen in de eindronden? A.u.b. niet. Dan drie wedstrijden op een avond? Of 18 dagen voorronden in plaats van 12? Dat is toch helemaal niet meer vol te houden?
Voordeel is wel dat mogelijk ook Finland, nu 21e van Europa, ook eens mag meedoen. En dat we al die kwalificatiewedstrijden tegen landen als Liechtenstein, de Faroer, Andorra en San Marino (waarom ook niet Monaco en Vaticaanstad?) fijn kunnen overslaan. Ook goed voor het milieu.

Nissanissani

Wat betekent dat? Tijd voor een korte Finse les:
Talo = huis. Taloni = mijn huis. Talossa = in het huis. Dus: Talossani = in mijn huis.
Amsterdam: Amsterdamissa = in Amsterdam. Let op de extra i. Die is nodig voor de uitspraak, na een woord dat eindigt op een medeklinker.
Dus: Nissanissani = Nissan + i + ssa + ni = in mijn Nissan.

Midzomer

Dit weekend wordt in heel Finland Midzomer gevierd, bij voorkeur in een zomerhuisje aan de oever van een meer. Dat betekent een voor Finse begrippen heel druk verkeer op donderdagmiddag vanuit Helsinki naar het platteland, en op zondagmiddag in omgekeerde richting. Gelukkig maar dat de voorgenomen acties van het vrachtverkeer om op deze dagen met een snelheid van 20 km per uur te gaan rijden (als protest tegen de hoge brandstofprijzen) niet doorgaan. Je moet niet denken aan gevaarlijke inhaalmanoeuvres met al die langzaam rijdende obstakels op de weg!
Midzomer betekent ook: op zaterdag de vlag uit, de winkels dicht op vrijdagmiddag en zaterdag (maar wel open op zondag), op twee dagen geen krant, lekker eten en (soms veel) drinken, en dansen. En dit jaar natuurlijk ook Nederland - Rusland (voetbal).
Op de oevers van de meren worden midzomervuren ontstoken: de brandstapel wordt in het Fins 'kokko' genoemd. Dat zou aanleiding kunnen geven tot de volgende dialoog:
-- Kokko, kokoo koko kokko kokoon! -- Koko kokkoko? -- Koko kokko.
-- Kokko (een naam), verzamel de hele kokko! -- De hele kokko? -- De hele kokko.

Verkeers(on)veiligheid en internet

Volgens een enquête van de Finse politie is ongeveer 80% van de (500) ondervraagden voorstander van meer politietoezicht op de wegen met behulp van camera's, om het aantal snelheidsovertredingen en het door rood licht rijden te verminderen. Echter, bij een vorig jaar gehouden internet-onderzoek (6000 deelnemers uit het woon-werk-verkeer) vond 36% het door rood licht rijden geen groot risico, 28% vond veiligheidsgordels niet nodig, 43% vond het niet letten op verkeersborden niet zo'n probleem. Het grootste gevaar vond men het langzamer rijden dan de toegestane maximumsnelheid.
Volgens eigen waarneming belt 10% van de Finnen onder het autorijden, en dan niet "hands free". Zebrapaden worden in Finland praktisch genegeerd door de automobilisten; de oversteekplaatsen worden wel aangeduid met verkeersborden, maar de zebrastrepen zijn meestal nauwelijks zichtbaar.
Vorig jaar vielen in Finland 379 verkeersdoden, in Nederland 791. Finland doet het op het gebied van de verkeersveiligheid dus relatief veel slechter dan Nederland (3 x zoveel inwoners en maar 1/10 van de oppervlakte van Finland, en dus met een veel intensiever verkeer). Hoe is dat te verklaren? Is het omdat de Finnen zo gehecht zijn aan hun persoonlijke vrijheid? Of omdat ze leven in een "ruig land" en houden van daarbij passend stoer gedrag? Denk ook maar aan sporten waarin de Finnen uitblinken, zoals auto- en motorraces en autorally (en ijshockey).
Terzijde: het aantal politieagenten per inwoner schijnt in Finland het laagste van Europa te zijn.

Misschien moeten we ook maar een vraagteken zetten bij bovengenoemd internet-onderzoek. Als ik op internet kijk naar de lezerreacties op artikelen (met name commentaren en columns) in de Nederlandse kranten, dan zijn het vaak de "brutalen" die (vaak erg ongenuanceerd) reageren. Niet representatief dus voor het hele publiek. Iets voor politici om over na te denken?

Finland dirigeert de wereld (?)

Alweer een maand geleden nam Osmo Vänskä afscheid van "zijn" Sinfonia Lahti. Hij heeft laten weten dat hij de eerstkomende drie jaar niet terugkomt als gastdirigent in Lahti. Jammer!
Sinfonia Lahti doet het voorlopig zonder eigen, vaste dirigent. Jukka-Pekka Saraste zal de komende drie jaar optreden als artistiek directeur van het orkest.
Opvallend is toch wel het grote aantal Finse dirigenten dat actief is op het internationale concertpodium. We noemen hier de meest bekende, in alfabetische volgorde: Paavo Berglund (1929), Mikko Franck (1979), Pietari Inkinen (1980), Jussi Jaatinen (1974), Okko Kamu (1946), Juha Kangas (1945), Hannu Lintu (1967), Susanne Malkki (1969, de enige vrouw in dit gezelschap), Sakari Oramo (1965), Jorma Panula (1930), Ari Rasilainen (1959), Esa-Pekka Salonen (1958), Jukka-Pekka Saraste (1956), Leif Segerstam (1944), John Storgårds (1963) en Osmo Vänskä (1953).

Zomermaand!

Juni heet in het Fins kesäkuu. Kesä = zomer, en kuu = maand (en ook maan).
Bij wijze van afspraak is op 1 juni in Finland de zomer uitgebroken. En dat is onder meer te merken aan de schoolvakanties, die in Finland (ieder jaar en overal) duren van 1 juni tot en met 14 augustus.
Voor veel ouders met schoolgaande kinderen vormt de opvang van de kinderen tijdens de lange zomervakantie een probleem. Vaak nemen de ouders niet gelijktijdig vakantie, en natuurlijk worden ook de oudere kinderen, de grootouders en andere familieleden ingeschakeld om op de kleinere kinderen te passen. Maar gelukkig, Finse kinderen kunnen al heel jong op zichzelf passen.....

In de laatste week van mei zijn ook weer de diploma's van de middelbare scholen uitgereikt. Aanstaande studenten krijgen dan (van hun pa) een witte studentenpet. Bij de diploma-uitreiking verschijnen de meisjes in een mooie feestjurk en de jongens in een donker pak, met stropdas. Het einddiploma biedt nog geen garantie voor toelating tot de universiteit. Voor bijna alle studies moet eerst nog een toelatingsexamen worden afgelegd.

Fins voor iedereen (?)

Even een tip voor mensen die graag Fins willen lezen, zonder zelf Fins te leren. Sinds kort is Google Vertaling ook beschikbaar voor vertalingen vanuit het Fins naar het Nederlands, en omgekeerd. Hoe werkt dat?

• Ga naar Google Vertaling
  
• Kopieer of typ zelf een Finse tekst in het vakje onder 'originele tekst'
• Kies onder dit vakje voor 'Fins', en klik op 'vertaal'
• En zie: een (min of meer) Nederlandse tekst wordt weergegeven.

Toegegeven, de vertaling is nog verre van volmaakt; het is al heel wat als je weet waar de tekst over gaat, maar toch. Een voorbeeld:
Originele Finse tekst:
Epäonnen hetkiä koettiin ensimmäisessä osassa, kun tahtipuikko kopsahti kapellimestarin korokkeen kaiteeseen ja lensi parketille. Vänskä ei tapausta murehtinut, vaan jatkoi osan loppuun käsillään viittoen.
Vertaling door Google:
Reverse momenten van een golf van het eerste deel van de tahtipuikko kopsahti dirigent platform leuningen en vloog met parket. Vänskä niet het geval is murehtinut, maar bleef tot het einde van de viittoen met hun handen.
Waar ging het over?
Bij zijn afscheidsconcert, twee weken geleden, verloor Vänskä zijn dirigeerstokje tijdens het eerste deel van Mahlers 9e symfonie. Dat vloog met geweld over de lessenaar heen en kwam met kracht op het parket neer. Niemand werd gewond. Vänskä raakte niet onder de indruk van het gebeuren en bleef met zijn handen dirigeren tot het einde van het eerste deel.

Het is ook mogelijk om een hele webpagina te laten vertalen. Kopieer dan het adres van de webpagina die vertaald moet worden naar het vakje onder 'Een webpagina vertalen'.

Twee vlaggendagen achtereen

Gisteren werd overal in Finland gevlagd ter ere van Moederdag (Äitienpäivä). Ik kan mij niet herinneren dat er met Vaderdag, in Finland gevierd op de 2e zondag in november, ook gevlagd werd. Dit jaar toch maar eens beter opletten.

En vandaag (gewoon een werkdag en geen 2e Pinksterdag) is het weer een nationale vlaggendag, ditmaal ter ere van de geboortedag van de Finse filosoof en staatsman Johann Vilhelm Snellman. Hij leefde van 1808 tot 1881, en speelde o.m. een belangrijke rol bij de erkenning van de Finse taal.en de invoering van een eigen munt in Finland. Hij heeft veel bijgedragen aan de vergroting van de autonomie van Finland in de tijd dat de Russische tsaar groothertog was van Finland.

Spelling

Is Fins een moeilijke taal? Niet wat de spellingsregels betreft. Je schrijft een woord precies zoals je het uitspreekt. Het omgekeerde geldt natuurlijk ook. Bovendien worden buitenlandse woorden gewoon verfinst. Daarover meer in een volgende bijdrage. Dan het Nederlands: een taal vol valstrikken op het gebied van de spelling. Hierna alvast een oefening voor het Nationaal Dictee 2008, een tekst van Rob Schouten, geknipt uit Trouw (2003), door ons iets aangepast. Ziezo, nu kunnen we dat knipsel opruimen.

Even oefenen.
De Europese top, dat enigszins megalomane instituut, waar in goedgeoutilleerde conferentiezalen tot in de hoogste echelons door equipes van excellenties peripatetisch wordt gepalaverd en gelobbyd gedurende intergouvernementele sessies, alvorens men zich des avonds, evenzeer omringd door simultaanvertalers als gefrakte subalternen en hun hoogopgetaste dientafeltjes, tijdens banketten aan ovalen tafels, jijend en jouend tegoed doet aan bouillabaisse en door fjordvissers gevangen mollusken met krabbensaus, is op een faliekante deconfiture uitgelopen. Terwijl Iberiërs en polakken de continentale unificatie imprudent en impardonnabel traineerden omwille van nationalistisch en chauvinistisch geïnspireerde interesses, zonder oog voor de imminente risico’s van een dichotoom Europa, dreigde ook tussen de Lage Landen, met hun van oudsher bekende rentmeesterschap en hun aartsvijand, het door interne unificatie al meer dan een decade gemaltraiteerde Duitsland, een schisma te ontstaan inzake begrotingsdiscipline en vetorecht, als waren het intertribale incompatibiliteiten uit de dagen olim. Daarenboven worden zulke haast obsolete conglomeraties van hooggeplaatsten tegenwoordig vaak getroebleerd door van heinde en ver toegestroomd geteisem van anarchistisch en syndicalistisch pluimage, gesecondeerd door plaatselijk gajes van govies en geestelijke baneussies, die met ongeschoolde exclamaties en ongedisciplineerd patois tot de met de nationale kleuren aller participanten gepavoiseerde fortificaties proberen door te dringen. Bij zo’n ontegenzeglijke ontstentenis van gekalligrafeerde multilaterale akkoorden en gezien de voortdurende schennis van het stabiliteitspact, alles gemaskeerd door een haast endemisch gepluimstrijk en theatrale discussies, moet men zich afvragen of zo’n chique locatie van gobelins en speeches wel de juiste omgeving is voor een eensgezind Europa, en of een grotelijks veronachtzaamd en onschappelijk gekoeioneerd land als Nederland niet moet prefereren te retourneren tot de aan de eigen delta’s geëvaporeerde normen en waarden en tot het idiosyncratische, in nationale dictees geëxerceerde taalgebruik uit nationalistischer georiënteerde epoques.
Klaar.

Osmo, bedankt!

Zestien jaar geleden kwam onze zoon Jan (toen een jaar of 15) op een zaterdagmiddag thuis met een onverwacht cadeautje voor pa: een cd met het vioolconcert van Sibelius, met zowel de oorspronkelijke versie uit 1903/04 als de definitieve versie uit 1905. De keuze voor deze cd was wel te verklaren: Jan ging in die tijd naar vioolles, en hij wist dat zijn pa Sibelius "verzamelde". Hij zei er wel bij dat hij de cd op den duur misschien terug zou willen hebben.
De solist op de cd was Leonidas Kavakas, en het orkest was het voor mij nog onbekende orkest van Lahti (Sinfonia Lahti) onder leiding van Osmo Vänskä. In de jaren daarna heb ik nog minstens 25 cd's van Sinfonia Lahti o.l.v. Osmo Vänskä gekocht, voor het overgrote deel met muziek van Sibelius, en alle uitgebracht op het BIS-label.
Onze keuze om in Lahti te gaan wonen is zeker ook mede bepaald door de aanwezigheid van dit orkest, dat onder Vänskä grote internationale bekendheid heeft gekregen .
Deze week neemt Osmo Vänskä na 20 jaar helaas afscheid van "zijn" Sinfonia Lahti met twee concerten in Lahti, op 7 en 8 mei. Wij zullen daar op 7 mei bij zijn. Op het programma staan de 9e symfonie van Bruckner en de wereldpremière van ORA (voor slagwerkgroep en orkest) van de IJslandse componist Masson. Jammer genoeg alweer geen Sibelius!

Vänskä is sinds 2003 muzikaal directeur van het Minnesota Orchestra in Minneapolis.

Gelukkig heeft Jan de cd nog niet teruggevraagd.

Nederland op de Finse TV

TV1, de Finse publieke omroep, zendt op zondagavond 4 mei de documentaire Päivä jolloin van Gogh murhattiin (De dag waarop Van Gogh werd vermoord) uit. Het is een productie van de Hessischer Rundfunk uit 2006. De uitzending wordt herhaald op 10 mei
Op dinsdagavond is op hetzelfde net de film 6. toukokuuta (6 mei) van Theo van Gogh te zien, een film naar aanleiding van de moord op Pim Fortuyn.
In Nederland zouden wij beide uitzendingen waarschijnlijk aan ons voorbij hebben laten gaan. Maar nu wij in Finland wonen kan dat natuurlijk niet.

Weer thuis!

Vandaag zijn we weer thuisgekomen na een vakantie van 2 weken in Nederland (Friesland, Gelderland en Zuid-Limburg). En ook hier in Lahti is het voorjaar uitgebroken, met temperaturen van boven de 20 graden. Het belooft morgen, 1 mei en in Finland een vrije dag, een mooie Vappu te worden. Vappu is de feestdag van Sint Valpuri, oftewel Sint Walburg. Bij Vappu horen natuurlijk ballonnen.

En de vakantie in Nederland? Voor ons deze keer geen bezoek aan musea, tuinen, pretparken of andere bezienswaardigheden. Wij vonden het erg leuk om - na 8 maanden Finland - weer eens wat familie en kennissen terug te zien. Sommige bezoeken hadden wij van tevoren niet aangekondigd.
We hebben ook een kijkje genomen bij ons oude huis. Neen, we hebben helemaal geen spijt van de stap die we vorig jaar gezet hebben. Het was vandaag in Lahti voor ons een echte thuiskomst. Maar we komen graag weer eens terug voor een vakantie in Nederland.

Zo'n voetballer verdient toch gewoon een standbeeld?

Jari Litmanen, geboren in Lahti, DE nummer 10 aller tijden.

En dit is het standbeeld (rechts...) in wording. Dit is nog maar een model; het echte standbeeld schijnt 3 meter hoog te worden.

Zie ook http://www.littipatsas.fi/ . Deze site wordt binnenkort geopend, en is bedoeld om geld bijeen te brengen voor het standbeeld. Men rekent ook op steun van de vele fans van Litmanen in Nederland!
(patsas = standbeeld, en Litti natuurlijk een koosnaamje voor Litmanen).

Het terrasseizoen is weer geopend in Lahti!

Terassikausi on avattu Lahdessa

10:52 - 4. huhtikuuta 2008 (ESS)

Vorige week viel er nog 15 centimeter sneeuw.....

We gaan door, maar wel anders!

Bij nader inzien, en "op veler verzoek" gaan wij toch door met onze weblog. Maar wel een beetje anders dan tot nog toe. Minder persoonlijk, en dus meer algemeen. Daarom heet onze weblog voortaan UP-Lahti. Dat lijkt ook een beetje op Fryslân boppe!
We zijn van plan om op ongeregelde tijden stukjes op de weblog te plaatsen over Lahti, Finland, het Fins, nieuws over Nederland in de Finse pers, enz.
De links bij onze weblog verwijzen naar allerlei nieuws over Finland en Lahti. Zo kunt u bijvoorbeeld ieder moment precies zien wat voor weer het is in Lahti, als u dat al zou interesseren. In de toekomst zullen we waarschijnlijk nog enkele links toevoegen.

Het einde van de winter kwam toch nog met veel sneeuw.

Het laatste stukje!

Het bijhouden van een weblog is - technisch gezien - heel eenvoudig, en ook leuk werk. Het probleem is altijd weer de keuze van de onderwerpen waarover men iets kwijt wil aan "iedereen". Wij zijn ruim een half jaar geleden begonnen met onze weblog, toen de verhuizing uit Nederland voor de deur stond. De weblog was een handige manier om jullie van ons reilen en zeilen in Finland op de hoogte te brengen. Vooral in de tijd dat wij nog "huisloos" waren en wijzelf niet beschikten over een eigen internetaansluiting. Maar ook om over onze eerste ervaringen in Finland te vertellen.
Nu wij min of meer "gesettled" zijn in Lahti, lijkt het ons de tijd gekomen om met de weblog te stoppen. Wij geven de voorkeur aan rechtstreekse contacten met jullie, via e-mail of via een ouderwetse brief. We houden deze weblog nog een paar maanden "in de lucht".

Hartelijke groeten van Ulla en Poppe

Ulla in haar element

Hier ziet u Ulla (klik op de foto voor een vergroting) op haar nieuwe ski's in het park bij ons huis, gezien vanaf ons balkon. De winter is praktisch voorbij, dus hebben wij vandaag even geprofiteerd van de opruiming van winterspullen bij Intersport. De aanschaf van ski's en toebehoren is wat mij betreft een vervroegd cadeau voor Moederdag. Ulla is alvast klaar voor de volgende winter.
Misschien moeten we toch ook maar eens denken aan de aanschaf van nordic-walking stokken. Ik blijf dat nordic walking een vreemd gezicht vinden, maar hier is deze manier van voortbewgen de gewoonste zaak van de wereld.

Deze winter is niet de uitdaging geworden waarop wij ons hadden voorbereid. Eén nacht vroor het 15 graden. Dat was de laagste temperatuur in Lahti deze winter. Wij hebben geen gebruik hoeven te maken van de voorverwarming voor de auto. Af en toe viel er een flink pak sneeuw, maar dan dooide het weer. Eenmaal maakten wij een echte sneeuwstorm mee. Dat leverde het volgende uitzicht vanuit de logeerkamer op.

Vandaag wonen we precies een half jaar in Finland. En nog steeds tot onze volle tevredenheid. En we gedragen ons hier als echte allochtonen, die op straat hun moedertaal spreken en thuis kijken naar bepaalde televisieprogramma's uit het oude vaderland (niet via de schotel op het dak, maar via de internetsite van uitzendinggemist.nl.).
In de lokale krant is een serie aan de gang over de buitenlanders die in Lahti wonen. Er zijn er ongeveer 2500 (op de bijna 100.000 inwoners van Lahti). Er zijn al afleveringen geweest over de Russen (1150), de Esten (350) en de Irakezen (175). In totaal zijn er 90 verschillende nationaliteiten. Hoeveel Nederlanders in Lahti wonen is ons niet bekend.

Up above en down under

Een lekker zonnetje, een paar graden boven het vriespunt. Dus niets weerhield ons om vandaag weer eens een flinke wandeling te maken. Wel was het uitkijken, omdat hier en daar op de wandelpaden een flinke ijslaag lag. We gingen een kijkje nemen bij het meer op zo'n 2 kilometer van ons huis vandaan, het Vesijärvi bij Mukkulan kartano (het landhuis van Mukkula).
Het was puur genieten vanaf de pier van Mukkula. We keken vandaar uit over het bevroren meer, en zagen hier en daar vissers, hengelend door een gat geboord door het ijs. Ook mensen die zich op het meer voortbewogen op een potkukelkka (een stepslee). [NIET: ketkupolkka, zoals een Nederlandse aanbieder ze noemt]. Geen schaatsers; daarvoor is het ijs te ruw. In het speciaal voor de liefhebbers gemaakt wak dichtbij de pier nam een vrouw een duik in het ijskoude water. Kinderen van 6, 8 jaar sjeesden met hoge snelheid op hun sleetjes vanaf een heuvel over meer dan 50 meter naar beneden. Zouden Nederlandse kinderen dat wel durven, vroegen wij ons af.

Ons internetgedrag wordt momenteel erg bepaald door Anna, onze dochter, die nu voor 7 weken in Nieuw-Zeeland verblijft. Gezien het tijdsverschil (voor ons 11 uur) checken we voor het slapen gaan nog even of ze al iets te melden heeft (zij is dan net opgestaan). En 's morgens is het eerste wat we doen het checken of zij haar weblog http://annag73.blogspot.com/ al heeft bijgewerkt en of ze een e-mail heeft gestuurd. Op dit moment verblijft Anna in Christchurch, samen met een reisgezelschap, dat over twee dagen naar Nederland terugkeert. Anna blijft nog ruim twee weken langer "down under".

Parelmaand

Altijd al heb ik februari een hele interessante maand gevonden. En dit jaar niet minder, nu ik vanaf deze maand als beroep mag invullen: "gepensioneerd", of op zijn Fins: "eläkeläinen" (eigenlijk: "geprepensioneerde", of "varhaiseläkeläinen". Die voorvoegsels weerhouden mij er voorlopig nog van om eventuele reducties op toegangsprijzen te claimen.)
De Finse naam voor februari is helmikuu, wat parelmaand betekent. Op zo'n dag als vandaag, met een felle zon die schittert op het witte sneeuwdek, is het duidelijk waarom de Finnen deze maand zo genoemd hebben.
Iedere dag schrijft de krant over het weer en de kansen dat er nog meer sneeuw zal vallen. Een beetje meer sneeuw zou de organisatoren van de Finlandia-marathon, die komend weekend in Lahti gehouden wordt, helemaal uit de zorgen halen. Voor deze ski-happening over 32, 50 en 62 kilometer hebben zich duizenden deelnemers aangemeld, zelfs uit Thailand, Mexico en Australië.
Een week later vinden in Lahti de Salpausselkä Games plaats met skiën en schansspringen. Ja, in Lahti is altijd wat te doen.

Alweer geen verloren avond!

Gisteren weer naar een concert geweest van Sinfonia Lahti, met als solist de Nederlandse pianist Ronald Brautigam. Schitterende uitvoering! Het afspelen van cd's thuis is toch maar behelpen vergeleken met een live-concert. Voor mij waren drie van de vier werken nieuw. Het programma luidde:

Thu 7.2.2008 at 19 Sibelius Hall
SYMPHONY CONCERT
Yan Pascal Tortelier, conductor
Ronald Brautigam, piano

Castelnuovo-Tedesco: Winter's Tale
Mendelssohn: Piano Concerto No. 1
Schumann: Konzert-Allegro mit Introduktion
Hindemith: Sinfonische Metamorphosen

Zoals u ziet begon het concert al om 19.00 uur. Muziekuitvoeringen en sportwedstrijden beginnen hier meestal zo tussen 18.00 en 19.00 uur. "Dan heb je tenminste nog wat aan je avond".
Dat doet me denken aan wat mijn zoon (toen 10, nu 31) zei, toen we naar huis gingen na een concert in Heerlen met Emmy Verhey als soliste. Ik vroeg hem: "En hoe vond je het?" Waarop Jan antwoordde: "Nou pa, eh, na één minuut wist ik het al: dit wordt geen verloren avond."

Vastenavond

een laskiaispulla en een Runebergintorttu

Neen, van carnaval hebben wij niets gemerkt, maar natuurlijk wordt hier wel het begin van de vastentijd gevierd. Dat heet hier Laskiainen. Op deze dag, dit jaar dus op 5 februari, eet men laskiaispulla, een zoet koffiebroodje.
Ieder jaar op 5 februari wordt in Finland de geboortedag van de grote Finse nationale dichter Johan Ludvig Runeberg (1804-1877) herdacht. Op deze dag hangt overal de vlag uit, en ..... eet men Runebergtaartjes.
Geen wonder dat de bakkers niet erg blij waren met het samenvallen dit jaar van Laskiainen en Runebergdag. Het scheelde wel zo'n 20 procent in de omzet aan broodjes en taartjes.
Overigens, wij hebben volstaan met een plakje cake en een speculaasje.

Johan Ludvig Runeberg

Eerste prepensioendag!

Vandaag is het mijn eerste prepensioendag. Lees ik net dat gepleit wordt voor een snel einde van het prepensioen...
Gisteren was het dus mijn laatste vakantiedag. En die hebben we gevierd met het bijwonen van een concert, een prachtige uitvoering van Romeo en Julia van Berlioz. Het was ons eerste bezoek aan het Sibeliustalo (talo = huis), het schitterende concertgebouw en congrescentrum van Lahti. Zie http://www.sibeliustalo.fi
Het orkest was het Sinfonia Lahti, de trots van Lahti en wijde omgeving, en ook internationaal hoog gewaardeerd. Zie http://www.sinfonialahti.fi/en_GB