Leugens, grove leugens en .....

.....statistieken!
Aan de Britse staatsman Benjamin Disraeli (1804 - 1881) wordt de uitspraak toegeschreven dat er drie soorten leugens zijn: leugens, grote leugens en statistieken. Waarom zou hij trouwens gelijk moeten hebben?

Volgens een recent onderzoek in 31 landen behoren Nederland en Finland tot de Europese landen waar de mensen het meest tevreden en gelukkig zijn. Wat tevredenheid betreft staat Denemarken op nummer 1 met een 8,5 (10 = heel erg tevreden), Zweden scoort een 8,3, Finland bezet de derde plaats met een 8,2, Noorwegen is vierde met 8,2 en Nederland vijfde met 7,9. Als het gaat om geluk staat Finland met Denemarken bovenaan met een 8,3, Zweden is derde met 8,2, Noorwegen vierde met 8,1 en Nederland weer vijfde met een 8,0.
En dan komen er nog 26 landen waar de mensen minder tevreden en gelukkig zijn!

In het onderzoek vind ik weer een bevestiging van de volgende stellingen:
* Nederland is het meest Scandinavische land buiten Scandinavië, en
* In de vergelijkende landenstatistieken liggen Finland en Nederland vaak (in minstens 7 van de 10 gevallen) heel dicht bij elkaar.

Of Nederland de hoge plaats op de ladder van tevredenheid en geluk zal behouden, nu er mogelijk een omroep komt die meer aandacht zal geven aan de onvrede "bij de mensen"?

Joulu on avattu (Kerst is geopend)

Op dezelfde dag waarop Sinterklaas in Nederland arriveerde is in Finland het kerstseizoen geopend. Dat brengt in deze donkere dagen veel "gezelligheid" met zich mee (al houden sommigen helemaal niet van dat oer-Hollandse woord). Niet alleen in de winkels en door de verlichting op straat, maar ook door kerstmarkten (voor het goede doel), zangavonden en concerten.
En een beetje gezelligheid mag ook wel, na oktober, in het Fins lokakuu = moddermaand genoemd. En november heeft in het Fins ook al niet zo'n opbeurende naam: marraskuu (marras = oud woord voor "dood").
De zon komt deze dagen om half negen op en gaat om half vier onder. Komende week gaat het al ook overdag vriezen. Maar we laten ons geen winterdepressie aanpraten. Er zijn trouwens speciale lampen te koop die helpen een winterdepressie te voorkomen.
We wachten op de eerste sneeuw. Dan wordt het pas echt "gezellig", en meteen al een stuk minder donker. En stiekem maken we al vakantieplannen voor het volgend voorjaar ergens in Nederland.

Väyrynen maalasi Uefa-cupissa

"Väyrynen maakte een doelpunt in de Uefa-cup." Dat was gisteravond een kop op de Finse teletekst. En die tekst staat er een dag later nog. Alsof de sc Heerenveen er ook niet 5 doelpunten om de oren heeft gekregen: een 5-1 nederlaag tegen Wolfsburg.
Ik heb de afgang van Heerenveen live kunnen volgen via het beeldverslag van DSF op internet (via Justin TV). Zeer duidelijke beelden, en gratis. De Duitse commentator maakte bij de stand van 2-1 wel een erg pijnlijke opmerking: "Heerenveen spielt gut mit...."

6 november, een bijzondere dag

Even terugkijken. Vandaag is het precies een jaar geleden dat wij introkken in ons nieuwe huis. En voor het geval jullie het nog niet wisten: het bevalt ons hier uitstekend!

Vandaag wordt er weer eens gevlagd in Finland, zij het op bescheiden schaal, want het is geen officiële vlagdag. De vlag wordt uitgestoken ter ere van svenska dagen oftewel ruotsalaisuuden päivä, de Dag van de Zweedse identiteit. De dag herinnert aan het recht om in Finland de Zweedse taal te mogen gebruiken. En ook aan de dood van de Zweedse koning Gustaaf Adolf II, die op 6 november 1632 sneuvelde tijdens de slag bij Lützen.
Oh ja, aanstaande zondag is er weer een niet-officiële vlagdag, ter ere van Isänpäivä, vaderdag! Die dag wordt hier - net als in Zweden, Noorwegen en Estland - gevierd op de tweede zondag van november.
Moederdag, net als in Nederland op de 2e zondag van mei, geldt hier wel als officiële vlagdag.

Me mennään Eurooppaan!

We zijn er even een weekje tussenuit geweest, naar de andere kant van de Oostzee: Berlijn, Potsdam en Dresden. In Dresden, of beter Radebeul, hebben we vrienden bezocht. Het was een interessante week met veel museum- en kerkbezoek en veel muziek (o.a. Verdi's Requiem). Tussendoor maakten we ook nog een sekt-proeverij mee op het wijngoed Wackerbarth in Radebeul. Aan de bezoekers werd gevraagd waar ze vandaan kwamen. Na een korte aarzeling antwoordden wij natuurlijk: "uit Finland!". 
Intussen draaide ook in Lahti de wereld door.
In de eerste plaats de gemeenteraadsverkiezingen op 26 oktober. De zetelverdeling in gemeenteraad ziet er nu als volgt uit: Coalitiepartij (in het Europese Parlement in dezelfde fractie als het CDA) 20 zetels, Sociaal-democraten 19, Linkse Alliantie 5, Groenen 4, Christen-democraten 4, Centrumpartij (in het Europese Parlement in dezelfde fractie als de VVD) 3, Perussuomalaiset ("Ware Finnen") 3, Finse seniorenpartij 1. Het opkomstpercentage in Lahti bedroeg slechts 55,3%, in geheel Finland 61,3%.
Landelijk kreeg de Coalitiepartij (regeringspartij) 23,5% van de stemmen. de Sociaal-democraten (in de oppositie) 21,2% en de Centrumpartij van premier Vanhanen 20,1%. Grote winnaar was de partij van de Ware Finnen (5,4% van de stemmen). Deze partij heeft niet veel op met emigranten. Alle reden dus om deze partij kritsch te blijven volgen.
Dan voetbal. De FC Lahti is in de competitie als derde geëindigd door in de laatste wedstrijd bij HJK uit Helsinki te winnen met 0-1, net genoeg om HJK op de ranglijst te passeren. Kampioen werd FC Inter uit Turku, met Job Dragtsma (ex-Volendam) als trainer en Jos Hooiveld (ex-Heerenveen) en Guillano Grot (ex-NEC) in de selectie. 
Jari Litmanen deed de laatste wedstrijden van FC Lahti toch weer mee (als invaller); hij werd gekozen tot Finse voetballer van de maand oktober. 
De derde plaats, het beste resultaat van de club sinds de oprichting in 1996, geeft FC Lahti het recht om in 2009 voorwedstrijden te spelen voor de UEFA-cup. Me mennään Eurooppaan! (We gaan naar Europa!). De fans van FC Lahti zijn nu al hard aan het sparen om hun club te vergezellen naar bijv. Azerbeidjan of de Faröer.  

Kunnallisvaalit (gemeenteraadsverkiezingen)

Op zondag 28 oktober vinden in Finland de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Maar je hoeft niet te wachten tot die dag. Tussen 15 en 21 oktober kan er al worden gestemd op bepaalde postkantoren en bij supermarkten; je hoeft in die periode ook niet te stemmen in de gemeente waar je woont. Ook buitenlanders mogen kiezen. In Lahti zijn er 340 kandidaten voor 59 zetels.

De gemeenteraadsverkiezingen gaan er in Finland een beetje anders aan toe dan in Nederland. Enkele van de meest opvallende verschillen met Nederland (naast de lange periode van de "voor"-verkiezingen):
* Er zijn geen lijstnummers voor de partijen. De kandidaten hebben een doorlopend nummer (in Lahti van 2 tot en met 341). De laagste nummers ontvangen de kandidaten van de partij die het eerst de kandidatenlijst heeft ingediend. Per partij krijgen de kandidaten een nummer volgens alfabetische volgorde. Er zijn dus geen lijsttrekkers en lijstduwers.
* Ditmaal wordt in drie gemeenten geëxperimenteerd met het stemmen via de computer.
* Men kan niet iemand machtigen om te stemmen.
* Weinig partijpropaganda. Veel kandidaten voeren een eigen verkiezingscampagne, via advertenties in de kranten of folders. Soms werkt een aantal kandidaten samen. Sommige kandidaten werken met een aanbeveling door een minister. Tot de kandidaten behoren ook enkele parlementsleden, woonachtig in Lahti.

Gisteren hebben wij van ons democratisch recht gebruikgemaakt! Wij zijn bij de keuze uit de 340 kandidaten geholpen door de kieswijzer van onze krant. Onze antwoorden op de 15 vragen werden vergeleken met die van de kandidaten. En de kandidaat die het nauwste overeenkwam met onze standpunten heeft onze stem gekregen.
Het stemmen zelf bestond uit het schrijven van het nummer van de kandidaat op een briefje. Dit (dichtgevouwen) briefje werd gestempeld door een lid van het stembureau en door ons in een envelop gedaan. Deze envelop werd door ons dichtgeplakt en vervolgens met onze oproepkaart (ondertekend door onszelf en het lid van het stembureau) gestoken in een tweede envelop. En nu maar afwachten.......

Finland is trots op Ahtisaari!

De toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Finse oud-president Martti Ahtisaari kwam voor veel Finnen als een heel aangename verrassing. Men vond het welverdiend. Eindelijk positief nieuws over Finland, na de dramatische gebeurtenissen in Kauhajoki, een paar weken geleden.
Ik hoor de laatste tijd veel mensen op de TV praten over "brändi", over het merk van Finland. Ik denk dat het hier gaat over "het duidelijker op de kaart zetten" van Finland (om ook maar eens deze lelijke kreet te gebruiken). En deze Nobelprijs helpt daarbij.
Er werd op de dag van de toekenning van de Nobelprijs overal gevlagd in Finland. Maar dat gebeurt altijd op 10 oktober, de geboortedag van de schrijver Aleksis Kivi (1834-1872). Deze dag wordt ook gevierd als de dag van de Finse literatuur.
Aleksis Kivi wordt naast Mikael Agricola (vertaalde het Nieuwe Testament in het Fins, 1548) en Elias Lönnrot (Kalevala) beschouwd als de schepper van de Finstalige nationale literatuur.
Het belangrijkste werk van Kivi is de roman De zeven broeders (Seitsemän veljestä), die in 1870 werd gepubliceerd. De zeven broeders is nog steeds een van de meest geliefde Finse klassiekers en het is in meer dan 20 talen vertaald.

Sloop van de Finnjet in volle gang

De hoop dat de Finnjet alsnog zou kunnen worden gered van de sloop bleek ijdel. Vandaag wijdde de Helsingin Sanomat een hele pagina aan de sloop van dit schip, dat jarenlang voer tussen Travemünde en Helsinki. De foto's van de sloop in India spreken duidelijke taal: de Finnjet bestaat (bijna) niet meer. Jammer!






Vrouwen dragen een bed van boord.

WAAROM?

Een week geleden werd Finland opgeschrikt door het bloedbad op een school in Kauhajoki, 280 kilometer ten noordwesten van Lahti. Finland was voorpaginanieuws in de gehele wereld. Hoe kon zoiets weer gebeuren? En waarom dan toch? Heel veel vragen en heel veel mogelijke verklaringen. Sommige verklaringen moesten weer worden herroepen; de vragen blijven.
Wij vernamen het nieuws pas aan het einde van de middag. Wij hadden die dag Ulla's moeder bezocht in het ziekenhuis van Jämsä. Onderweg naar huis genoten we van een prachtige, zonnige herfstdag en van de natuur met schitterende herfstkleuren. Thuisgekomen lazen we het schokkende nieuws op NOS Teletekst, via internet. De televisie bracht een extra journaal; de nieuwslezer was in het zwart gekleed. Aan het einde van het journaal was er ook nog even het weerbericht. Ook de meteoroloog van dienst droeg een zwart pak. Hij had er duidelijk geen zin in, ondanks het fraaie herfstweer.
Hoe komt iemand tot zo'n daad? Haat tegen de mensheid?
Er is veel onbegrip in de wereld over het omvangrijke wapenbezit in Finland. Een krant schreef hier dat de moordpartij niet plaatsvond omdat voor het wapen een vergunning was afgegeven. Inmddels zijn de wettelijke bepalingen voor het hebben van handwapens aangescherpt. Maar een garantie dat zoiets verschrikkelijks nooit weer zal gebeuren, biedt dat helaas niet.

En de aardappel komt uit Peru

Onlangs hoorde ik iemand (uit Nederland) zeggen dat het Finse woord voor aardappel, peruna, was afgeleid van het land van herkomst, Peru. Dat leek me tegelijkertijd een voor de hand liggende én een onwaarschijnlijke verklaring. Onwaarschijnlijk, want waarom ontbreekt zo’n verband in andere talen? Een klein onderzoekje.
* Het woord aardappel is in het Frans pomme de terre, in het Duits (Zuid-Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk) Erdapfel en in het Fries ierappel.
* Het Engelse woord potato is afgeleid van het Spaanse woord patata, dat weer komt van batata (uit Haïti), de naam voor “zoete aardappel”. In het Italiaans is het patata, in het Noors potet en in het Zweeds potatis.
* Het Duitse woord Kartoffel komt van het Italiaanse woord tartuffolo = truffel (zeg maar “aardknol”). Het woord kartoffel vindt men ook in het Russisch en het Pools.
Dus nergens een verwijzing naar Peru.

Waar komt het Finse woord peruna dan wel vandaan? Wel, van het Zweedse woord päron, in het Fins-Zweedse dialect pärun of peerun. Hetzelfde woord werd oorspronkelijk gebruikt voor appel en aardappel. Het Finse woord peruna in de betekenis van aardappel werd voor het eerst genoemd in een woordenboek uit 1787. Het Finse woord voor peer lijkt hier op: päärynä. En appel is in het Fins omena.

Kan de Finnjet nog worden gered?

In Helsingin Sanomat stond gisteren een artikel over het behoud van de ss Rotterdam, het grootste passagiersschip dat ooit in Nederland werd gebouwd. Hieruit sprak een zekere jaloezie, want Finland is er (nog) niet in geslaagd om de GTS Finnjet, de destijds grootste en snelste (33,5 knopen) veerboot ter wereld voor Finland te behouden als een "stukje cultureel erfgoed". De Finnjet werd in 1977 gebouwd op de Wärtsilä-werf te Helsinki voor Finnlines, en deed dienst tussen Duitsland en Finland. En wij hebben ook verschillende keren een reisje per Finnjet meegemaakt.
De Finnjet werd in 2005 uit dienst genomen. Zij heeft daarna o.a. nog dienst gedaan als hotelschip te Baton Rouge, na de wervelstorm Katrina. Deze zomer voer ze naar Alang, India, om aldaar te worden gesloopt...... De sloop is nog (net) niet begonnen. Zakenlieden uit Turku ondernemen momenteel een laatste poging om de Finnjet terug te brengen naar Finland. Ze zou dan als hotelschip in Turku of Espoo komen te liggen. Voor de terugkeeroperatie zou een bedrag van € 8 miljoen op tafel moeten komen. Hierna twee plaatsjes van de Finnjet, in volle glorie én in droeviger omstandigheden. Zie ook Finnjetweb.com.

Is Fins een moeilijke taal?

Citaat: "Suomen kieli ei anna paljon tilaa small talkille. Ei istuta kauaksi aikaa lörpöttelemään vaan mennään nopeasti asiaan." (zegt een Fins lerende bankdirecteur in de krant). Vertaling: "Het Fins geeft weinig ruimte om te praten over koetjes en kalfjes. Men neemt weinig tijd om te leuteren, maar komt snel ter zake."
Heel anders dan het Nederlands en in Nederland?

Schip moet zeilen, scheepje ligt aan wal

Het hele jaar ligt deze boot al op de wal van de jachthaven van Lahti. Waarom toch? Achterstallig onderhoud? De hoge olieprijzen? Zoekt men een koper voor deze boot? Maar de vraag die ons het meest bezighoudt is deze: waarom noemt een Fin zijn boot naar Van Ruysdael? En naar welke Van Ruysdael (of Ruisdael): Jacob of Salomon? Waarschijnlijk naar Jacob van Ruysdael. Een afbeelding van zijn schilderij van de molen bij Wijk bij Duurstede is te vinden in een boek over de algemene geschiedenis, dat vroeger op de Finse scholen werd gebruikt. En de Finse wolkenluchten doen soms denken aan de wolkenluchten die Van Ruysdael schilderde. Als een Fin weet dat je uit Nederland komt begint hij al gauw over de Nederlandse schilderkunst en niet zelden valt dan de naam van Van Ruysdael.

Alweer een jaar in Finland

Vandaag precies een jaar geleden voeren wij op de Oostzee, op weg naar ons eerste c.q. tweede vaderland....

Standbeeld voor Litmanen met één enkel van glas?

Helaas, Jari Litmanen voetbalt deze week niet mee in de wedstrijd tegen Duitsland. Hij kampt met een stevige griep, en het is de vraag of hij dit seizoen (nog 7 wedstrijden) nog wel zal spelen voor FC Lahti.
De grootste krant van Finland, Helsingin Sanomat, publiceerde onlangs een overzicht met de blessures van Litmanen tijdens zijn voetbalcarrière (niet alleen door het voetballen). De lijst van blessures en andere ongemakken ziet er als volgt uit:
* hersenschudding: 1994, 2006
* achillespeesblessures: 1994, 1996-98, 2003-05, 2007
* allergie voor honden, bloemen en gras(!)
* oorblessure (bal tegen het hoofd): 2008
* enkelblessures: 1993, 1995, 1997-98, 2000, 2004, 2006
* liesblessures: 1996, 1999, 2004
* kuitblessures: 1993, 1997-98, 2001, 2004, 2006
* knieblessures: 1995-96, 1998, 2002
* polsblessure: 2001
* dijbeenblessures: 1994, 1996-97, 1999-2000, 2002-06
* rugblessures: 1996, 2007
* oogblessure (door kroonkurk van limonadefles): 2006
* hartproblemen: 2008
En dan nu ook nog eens de griep.
Dus het wordt hoog tijd voor het standbeeld!!!!

Het is natuurlijk erg flauw van de krant uit Helsinki om te schrijven dat één enkel van het standbeeld van glas gemaakt zou moeten worden, zodat vandalen die regelmatig kunnen vernielen. Dat zou een getrouwer beeld geven van de maestro uit Lahti. En de krant verwijst ook nog even naar de te verwachten regelmatig terugkerende koppen in de krant van Lahti (Etelä-Suomen Sanomat) zoals: "Enkel van Litmanen weer kapot", en "Litmanen weer in conditie". Dat noemen we gewoon kift. Jammer voor Helsinki.

Litmanen-site eindelijk on line

De site - in drie talen waaronder het Nederlands - over een standbeeld voor Litmanen is nu eindelijk on line. Kijk hier.

Ruka (17-23 augustus 2008)

Ruka (Kuusamo) 17-23 augustus 2008

Nog één keer lacrosse

Even voor de volledigheid: de Nederlandse heren werden uiteindelijk tweede bij het Europese kampioenschap Lacrosse, gehouden te Lahti van 6 tot en met 16 augustus 2008. In de finale verloor Nederland met 14-4 van Engeland, de 'eeuwige' Europese kampioen. Derde werd Duitsland, vierde Zweden en vijfde Finland. Bij de dames won Wales en werd Nederland laatste.

Ulla op en in de kist

Soms zit of ligt Ulla op de kist (voor de zitkussens) om te lezen.......



Maar soms moet ze, als ze een beetje stout is geweest, ook even in de kist.....

Koning Litti speelde weer voor FC Lahti!

Jari Litmanen (inmiddels 37 jaar), voor zijn fans Litti of kuningas (de koning), kende gisteravond een glorieuze rentree bij FC Lahti. De voormalige Ajacied kwam in de thuiswedstrijd tegen KuPS uit Kuopio in de 55e minuut als invaller binnen de lijnen, scoorde zelf twee keer en gaf de beslissende passes voor twee andere doelpunten. Lahti won met 8-1, een record voor de Finse hoogste voetbalklasse. Rafael Vieira, van 2000 tot 2002 onder contract bij SC Heerenveen, was de grote man met drie goals, maar alle ogen waren gericht op Litmanen.
Litmanen had afgelopen vrijdag een contract tot het einde van het seizoen getekend met FC Lahti en speelde maandag al mee bij de club, die hij ook in 2004 al eens diende.
Ik was een van de 4.163 toeschouwers in het stadion op deze onvergetelijke avond voor de FC Lahti. Het aantal toeschouwers viel wat tegen, slechts een duizendtal meer dan anders. Een verklaring is mogelijk het feit dat de wedstrijd rechtstreeks op de TV werd uitgezonden. Aan de hand van de TV-beelden kan ik bewijzen dat ik erbij ben geweest!