Deze zomer in Lahti

Ook deze zomer hoeven we ons niet te vervelen in Lahti. Een greep uit de activiteitenkalender:

* Op 2 en 3 mei de Classic Motor Show.
* (Sinfonia Lahti maakt in mei een concertreis naar China, met concerten o.l.v. Okko Kamu in Shanghai, Suhzou en tweemaal in Beijing. Dus geen concerten in Lahti ......)
* Op 28 en 30 mei Carmina Burana van Carl Orff door Sinfonia Lahti o.l.v. Esa Heikkilä.

* Van 12 tot 14 juni wedstrijden voor het WK Formule 1 speedboten.

* Van 14 juni tot en met 27 september de 17e Posterbiennale in het Kunstmuseum van Lahti.

* Van 28 juli tot en met 8 augustus de WK atletiek voor senioren, met 7000 deelnemers

* Van 4 tot en met 8 augustus de internationale Orgelweek.

* Op 8 augustus het 1e WK Marathon (voor deelnemers boven 35 jaar), de afsluiting van de WK atletiek voor senioren. De route van de marathon loopt via onze straat. Er moeten twee ronden worden afgelegd.

* EK voetbal voor vrouwen in Finland, met 3 wedstrijden in Lahti. Nederland speelt op 29 augustus in Lahti tegen Denemarken.

* Op 29 en 30 augustus het WK Mölkky ("houthakkersspel")

* Van 10 tot en met 13 september het Sibeliusfestival met o.a Sinfonia Lahti o.l.v. Jukka-Pekka Saraste.

* Van 11 tot en met 12 september het WK Karaoke.

Regels zijn regels

In Finland mag voor 9 uur 's morgens geen alcohol worden verkocht. (Of zo'n regel ook in Nederland bestaat weet ik niet.) Gistermorgen kwamen we met die regel in aanraking. Dat zit zo.
Ulla had een afspraak bij de tandarts om kwart over acht; om half negen stonden we alweer buiten. Even naar de supermarkt om boodschappen te doen. We namen ook 8 blikjes bier van het merk Sandels (Sibelius' opus 28 heet ook Sandels). Een lekker biertje voor af en toe na de sauna. Acht blikjes bier: daar doen we een maand over.
Bij het afrekenen aan de kassa, om twee voor negen, hadden we een probleem, dat echter soepel werd opgelost. Eerst werden de overige boodschappen afgerekend, en om 1 minuut over negen ook de 8 blikjes bier, apart dus. Het schijnt zo te zijn dat verkopen van alcohol voor 9 uur 's morgens automatisch bij de politie worden geregistreerd. De juffrouw aan de kassa kon dus gewoon niet anders.

Weer thuis!

We zijn weer thuis in Lahti na een "vakantie" van twee weken in Nederland, in Vijlen en Sumar. Het was geweldig om tijdens deze twee weken zoveel familieleden, vrienden en kennissen te mogen ontmoeten. Ook nieuwe vrienden (die wij via internet hebben leren kennen) en nieuwe kennissen (dankzij ons Fins kenteken) met familie uit en in Finland.

In Friesland bezochten we ook mijn geboortedorp, Bergum (oftewel Burgum), waar ik tot mijn 17e jaar woonde. Ik meende nog een paar oude Bergumers te herkennen, maar durfde hen toch niet aan te spreken. Bijgaand een foto van de Kruiskerk en van de Poppestien, een zwerfkei uit Scandinavië (Finland?) "Yn Burgum ha se de poppestien. Dêr komme de lytse bern ûnder wei. De jonge frou giet dêr hinne. Hja kloppet op 'e stien, dy wipt omheech en se nimt der gau in poppe ûnder wei."

Zoals gewoonlijk was het weer tijdens onze vakantie uitstekend. In Lahti is de sneeuw nu ook nagenoeg verdwenen; de temperatuur komt nog niet boven de 8 graden uit. We moeten dus nog maar een beetje geduld hebben met het voorjaar.

Onze (voor)oordelen over Nederland, en de verschillen tussen Nederland en Finland zijn weer bevestigd. Maar we komen heel graag weer eens terug voor een "vakantie" in Nederland.

Boekenbeurs in Lahti

Gisteren hebben we een bezoekje gebracht aan de 2e Boekenbeurs in Lahti. Dat was meteen een kans om een paar bekende Finnen in levende lijve te zien.
De beurs werd geopend door de voorzitter van de Eduskunta (het Finse Parlement), Sauli Niinistö (kokoomus), zelf ook schrijver van enkele boeken. Niinistö maakt volgens de peilingen grote kans om in 2012 president van Finland te worden, als mevr. Halonen (sdp) haar tweede en laatste termijn van zes jaar heeft volgemaakt.
Natuurlijk was ook de burgemeester (kaupunginjohtaja = stadsdirecteur) van Lahti aanwezig, en minstens twee bekende parlementsleden uit Lahti. De ene was Jouko Skinnari (sdp), en de andere Tuija Nurmi (kokoomus). Als er beelden op de televisie zijn vanuit de Eduskunta is de heer Skinnari heel vaak te zien. Hij zit daar op een vaste strategische plaats; de camera's kunnen hem bijna niet missen. Bovendien is hij een van de parlementsleden die in 2008 bij bijna alle 722 stemmingen aanwezig is geweest. Mevr. Nurmi heeft maar 21% van de stemmingen bijgewoond, en was daarmee het meest afwezige kamerlid in 2008, wat haar ook weer de nodige publiciteit heeft opgeleverd.

Verder zagen en hoorden we de bijna 70-jarige componist Kaj Chydenius (foto), bekend van songs als Sinua, sinua rakastan (Van jou hou ik).
En natuurlijk waren er ook veel schrijvers. En boeken. Alleen viel het aantal uitgevers en het aantal boeken mij wat tegen. Aan de boekenbeurs was ook een antiekbeurs gekoppeld. Een slimme zet om het aantal bezoekers te vergroten, want de jonge boekenbeurs van Lahti moet zijn plaats te midden van de andere stuk of 10 boekenbeurzen in Finland nog bewijzen. En daar sloeg Ulla haar slag. Zij kocht een paar tweedehandsboeken, o.a. Pessi ja Illusia, een sprookje van Yrjö Kokko uit 1944, en Vänrikki Stoolin tarinat (de vertellingen van vaandrig Staal) van Johan Ludvig Runeberg, uit het Zweeds vertaald door Otto Manninen (in de verte nog een beetje familie).

Met de koppen tegen elkaar

Dat gebeurde gisteren in de kwartfinale voor de Finse voetbalbeker tussen HJK uit Helsinki en FC Lahti. Die wedstrijd was aangekondigd als de strijd tussen de koning (Litmanen, FC Lahti, 38 jaar) en de tsaar (Valeri Popovitsj, HJK, ook 38 jaar. Hij speelde in 2000 een halfjaar bij SC Heerenveen).
In de 23e minuut botsten de oudjes met de koppen tegen elkaar bij een hoekschop. Litmanen verliet meteen het veld, en Popovitsj bij het einde van de eerste helft.
De schade schijnt mee te vallen. Litmanen zou aanstaande zaterdag toch kunnen meespelen tegen Wales. Oh ja, FC Lahti verloor na strafschoppen (7-5).

De bons krijgen

In het Fins klinkt het allemaal misschien iets vriendelijker dan in het Nederlands, maar de gevolgen zijn hetzelfde. We doelen op de "economische crisis", in het Fins lama. Veel werknemers krijgen nu te maken met werktijdverkorting, in het Fins heet dat lomautus (loma = vakantie!). Ook worden veel werknemers ontslagen. Ontslaan heet in het Fins sanoa irti of irtisanoa, letterlijk "los zeggen", wat toch iets aardiger klinkt.
Gelukkig heeft de Finse regering eind januari een elvytyspaketti (reanimatie-pakket) opgesteld. In Nederland is men op dit moment nog niet zo ver.

Nog twee Finse uitdrukkingen die met ontslag te maken hebben. Als voetbaltrainers, managers e.d. worden ontslagen lezen we in de krant dat zij "de schoen kregen" (saada kenkää) of gewoon een "trap" (saada potkut). In het Engels schijnt het niet om een schoen, maar om een laars te gaan ("to get the boot"). Uiteraard alleen figuurlijk bedoeld. De laatste tijd hebben we ook enkele letterlijke toepassingen gezien, zoals o.a. ex-president Bush kan beamen.

IJshockey en zomervakantie

"Met zomervakantie sturen". Kent u die uitdrukking?
Deze maand zijn in Finland al 4 ijshockeyteams met zomervakantie (kesälomalle) gestuurd. Die uitdrukking viel me vorig jaar maart al op, en nu kom ik haar weer tegen. Van de 14 teams uit de Finse kampioenscompetitie zijn er dus nog 10 in de strijd: 8 teams spelen de play-offs voor het kampioenschap en 2 teams de playouts om degradatie.
De Pelicans uit Lahti maken nog steeds een kans op het kampioenschap. Daartoe moeten ze in de volgende ronde zien te winnen van de Blues uit Espoo.

De ijshockeycompetitie begon hier al half september en eindigt half april. De kampioen heeft dan minstens 70 en maximaal 82 wedstijden gespeeld:
** Eerst 58 wedstrijden in de Runkosarja (rompserie). De 14 teams ontmoeten elkaar 4 keer (totaal 13x4 = 52 wedstrijden. Bovendien speelt - heel vreemd - elk team binnen een groep van 7 teams nog eens eenmaal tegen de andere teams uit die groep: dus 6 wedstrijden. De nummers 1 tot en met 6 uit de Runkosarja zijn geplaatst voor de volgende ronde. De nummers 7 tot en met 10 spelen de playoffs (max. 3 wedstrijden) voor plaatsing bij de laatste 8, terwijl de nummers 11 tot en met 14 spelen voor de playouts (1 team moet degraderen).
** De Pelicans waren negende in de Runkosarja, maar wisten zich in 3 wedstrijden te plaatsen voor de laatste 8 door te winnen van de nummer 8 uit de Runkosarja, Ilves uit Tampere.
** De kwartfinales, halve finales en de finale gaan over minimaal 4 en maximaal 7 wedstrijden. In deze fase speelt de aanstaande kampioen dus nog minimaal 12 en maximaal 21 wedstrijden.

De strijd om degradatie gaat nu tussen de nummers 11 en 12 van de Runkosarja. De nummers 13 en 14 hebben het vege lijf kunnen redden via de playouts, en genieten - net als de nummers 7 en 8 - alvast van hun zomervakantie.

Finland - Nederland

In Fin-E-Zine, de nieuwsbrief van de Finland-site, stond onlangs een interview met Job Dragtsma, de Nederlandse trainer van de huidige Finse voetbalkampioen FC Inter uit Turku. Hem werd gevraagd om 3 grote verschillen en 3 grote overeenkomsten tussen Finland en Nederland te noemen.

Als 3 grote verschillen noemde hij:

* De Fin is in eerste instantie introverter dan de Nederlander.

* In Finland is veel meer ruimte dan in Nederland, en daardoor zijn er geen files (Héérlijk!).

* Er is hier meer respect voor de ander, waarden en normen (merkbaar op straat, in winkels, overal).

Drie overeenkomsten zijn:

* Finnen en Nederlanders zijn beiden sportief.

* De maatschappij is beide landen goed georganiseerd.

* Finnen en Nederlanders houden beiden van koffie.

Een kleine toevoeging mijnerzijds: het respect voor de ander gaat zelfs zover dat men elkaar op straat niet groet; men "ziet" elkaar gewoon niet. Dat geldt zelfs in het bos. Maar als ik daar een eenzame wandelaar tegenkom en hem of haar groet, wordt mijn groet meestal wel vriendelijk beantwoord.

Litmanen: alweer

Onze krant (Etelä-Suomen Sanomat, kortaf ESS, ook wel Etlari) had vanmorgen twee berichten over Litmanen op de voorpagina.
In de linkerkolom stond het bericht dat Litmanen zich gisteren weer heeft gemeld op de training van FC Lahti. Waarschijnlijk om zijn conditie op peil te houden voor de interland van Finland tegen Wales op 28 maart in Cardiff (voorronde WK). En morgen speelt Litmanen mee in de bekerwedstrijd van FC Lahti tegen JJK uit Jyväskylä. Over zijn verdere toekomstplannen is niets bekend. (Men durft hem daarover ook niets te vragen.)
In de rechterkolom werd gemeld dat het plan voor een standbeeld van Litmanen op de lange baan is geschoven, enerzijds omdat het benodigde geld nog lang niet binnen is, anderzijds vanwege de negatieve publiciteit.
Wij beloven dat wij op deze plaats pas weer iets over Litmanen zullen berichten als hij bekend maakt te zullen stoppen met voetballen, of als zijn standbeeld wordt onthuld.

Ski-plezier

Toen ik jaren geleden met mijn Finse vriendin Seija aan het skiën was op de Brunssumerheide hoorde ik een groepje skiërs achter ons zeggen: "Waarom kunnen wij het niet net zo goed als die twee daar?"
Ja, het waren zeker onze Finse genen die maakten dat wij ons toen glijdend en niet lopend op de ski's voortbewogen. Net zoals alle Friezen goede schaatsers zijn (wat natuurlijk niet waar is.)
Hoewel, onlangs las ik in de krant een verzuchting van een Finse veteraan: "In wat voor tijden leven wij dat skiën op school geleerd moet worden, of zelfs in militaire dienst? Een Fin moet toch van nature al kunnen skiën?"

Wij genieten iedere dag van de groepen skiërs die in het park bij ons huis hun baantjes afleggen, soms hele schoolklassen tegelijk. Met opschepperige jongetjes die de vrije stijl beoefenen, kleuters die snelheid pretenderen, en kwetterende meisjes die vooral gezellig willen skiën. Een kleurrijk gezicht. Het is de laatste weken ideaal skiweer: een paar graad onder nul, windstil, af en toe een zonnetje en een beetje verse sneeuw.
We kijken graag toe vanachter het raam. Binnen is de lucht nu wel erg droog. De luchtvochtigheid zakt soms tot onder de 30%; in Voerendaal hadden we uitschieters naar meer dan 75%.

De volgende korte video's zijn 's morgens om 8 uur opgenomen vanaf ons balkon.

Lex Nokia

In Finland wordt de laatste tijd veel over de Lex Nokia ("de wet van Nokia") gepraat. Hiermee wordt niet gedoeld op het aanzeggen van ontslag per SMS, wat in Finland ook wel schijnt te gebeuren. Gelukkig wijst de Finse Werkgeversbond deze methode af. Het verlenen van ontslag is niet eenvoudig, maar je mag hierbij niet de goede manieren aan de kant zetten.
De Lex Nokia is een wetsvoorstel dat het mogelijk maakt dat werkgevers in de metadata neuzen van de mails die hun werknemers hebben verstuurd, als er vermoedens zijn van bedrijfsspionage. Natuurlijk wordt hiertegen meteen het recht op privacy in stelling gebracht.
Mevr. Suvi Lindén, de minister van Communicatie die de wetswijziging voorbereidt, maakte in dit verband een grapje dat verkeerd viel. Ze zei in een interview dat een werkgever nu al het recht heeft om te eisen dat een werknemer zich uitkleedt als die wordt verdacht van het laten uitlekken van bedrijfsgeheimen. Natuurlijk moest ze al gauw toegeven dat haar opmerking als een grap moest worden opgevat.
Het gerucht dat Nokia Finland zal verlaten als de wetswijziging niet door zou gaan, is zowel door de regering als Nokia met stelligheid ontkend.

Afonso Alves

Even een teken van leven. Na het norovirus hebben we momenteel last van een lichte flunssa, een griepje. Dat hoort allemaal bij de inburgering in Finland. Dus lekker binnen blijven.
Gisteren via de Finse sportzender Urheilukanava live gekeken naar de bekerwedstrijd tussen West Ham United en Middlesbrough (1-1). En alleen maar om Afonso Alves, ex-Heerenveen en in het seizoen 2006-2007 topscorer van de Eredivisie (34 doelpunten) weer eens aan het werk te zien. De Finse verslaggever noemde ook nog even dat Alves in oktober 2007 zeven doelpunten scoorde voor Heerenveen in de wedstrijd tegen Heracles (9-0). Alves verliet Heerenveen in 2008 uiteindelijk na een hele hoop gedoe.
We zagen gisteren een Alves in mindere doen; alsof hij er helemaal geen zin meer in had. Maar één bal op doel geschoten... Een kwartier voor het einde werd hij gewisseld.

Schoolvrij

Vorige week dinsdag kreeg ik een sms-je dat de cursus Fins op woensdag niet kon doorgaan. Zo gaat dat hier (en misschien nu ook wel in Nederland): je ontvangt meestal een sms-je om je te herinneren aan je afspraak bij de dokter of de garage.
In dit geval ging het dus om een afzegging. Ik neem aan omdat onze juffrouw - we mogen haar bij haar voornaam (Kirsi) noemen - ziek was. Ik had weer heel even het gevoel van vroeger: fijn, de juf of meester is ziek! Dus geen beurt of overhoring. En weer een week extra tijd om je voor te bereiden op de volgende les. Dom natuurlijk.
Een van de leuke kanten van het met andere buitenlanders Fins leren is te ontdekken dat iedereen zijn specifieke "problemen" heeft. Zo spreekt de Russin over "ge galuavat", waar het "he haluavat" (zij willen) moet zijn. En het Duitse meisje moet niet meer zeggen "eenhonderdduizend", maar gewoon "honderdduizend". En de Nederlander mag in het Fins niet zeggen "ik heb tot 2007 in Nederland gewoond", maar "ik woonde tot 2007 in Nederland". Met het juiste gebruik van o.v.t. in plaats van v.t.t. heeft iemand uit Wales weer helemaal geen moeite.
En nu maar hopen dat de les morgen wel doorgaat. We moeten toch wel iets terugkrijgen voor de € 36 voor 13 lessen van 2,5 uur.....

Jari Litmanen speelde mee!

Jari Litmanen speelde vandaag de volle 90 minuten mee in de oefenwedstrijd (zie ons vorige bericht), die met 8-2 door FC Lahti werd gewonnen. De maestro maakte zelf beide laatste doelpunten: een uit een fraai afstandsschot en een uit een omhaal. Klasse verraadt zich nooit.

Multicultureel

In telegramstijl iets over het programma van deze week:

** Eergisteren weer heel wat Fins geoefend met Ahmed uit Egypte en Fabio uit Brazilië tijdens de cursus Fins. (Op de foto het Aikuiskoulutus-keskus, het centrum voor onderwijs aan volwassenen, te Lahti.)

** Gisteravond een muziek- en dansvoorstelling bijgewoond van de Thaise groep Ranat aek, in de kerk van Mukkula, onze wijk.

** Vanmiddag naar een voetbalwedstrijd van FC Lahti tegen JK Nõmme Kalju uit Tallinn, Estland. Het is de eerste oefenwedstrijd van FC Lahti voor het nieuwe seizoen. De wedstrijd wordt gespeeld op het kunstgras van het sportpark van Mukkula. En er is een grote kans dat Jari Litmanen ook meespeelt!

** Nog geen plannen voor morgen, maar waarschijnlijk een flinke winterwandeling door de sneeuw.

** Misschien overmorgen naar een concert in de Ristinkirkko, waar bruiloftsmarsen en -liederen van verschillende componisten worden uitgevoerd door Pauli Pietiläinen aan het orgel en Aurora Ikävalko, zang. Het concert sluit aan bij de bruidsbeurs die dit weekend in Lahti wordt gehouden, en is vooral bedoeld om aanstaande bruidsparen te helpen bij hun muziekkeuze.....

Maar ook ander publiek is welkom!

Weer naar school

Nooit te oud om te leren. En dus zit ik weer op school, iedere woensdagavond van vijf tot half acht, om beter Fins te leren spreken (middenniveau), tot 1 april. De lessen zijn uitsluitend in het Fins, en alleen de juffrouw is een Finse. Wij, de leerlingen, zijn met zijn zestienen: drie Duitse meisjes, twee Chinese meisjes, een Japans meisje, een Filippijnse, een Wit-Russin, een Russin, drie Italiaanse jongemannen, een Welshman, een Egyptenaar, een Braziliaan en een Nederlander. De jongste is 16 jaar en de oudste bijna 63. Van de zestien cursisten zitten er zeven op school in Lahti (middelbare school of beroepsopleiding), via een of ander uitwisselingsprogramma. Acht cursisten hebben een baan en zij willen (of moeten) beter Fins spreken op het werk. En één cursist doet mee vanuit een soort hobbyisme.

Het gaat op de cursus vooral om het spreken van het Fins. Maar daarnaast wordt ook aandacht besteed aan het begrijpen van gesproken tekst en het zelf schrijven van korte teksten. De grammatica wordt bekend verondersteld, en men wordt ook geacht al over een flinke woordenschat te beschikken. Voor sommigen is een dergelijke cursus ook een voorbereiding op een soort inburgingstoets die moet worden afgelegd om de Finse nationaliteit te kunnen verkrijgen. 

Neen hoor, wij blijven gewoon Nederlander.

Jari Litmanen traint weer mee met FC Lahti!

Jari Litmanen heeft zich gisteren weer gemeld op de training van FC Lahti, op het kunstgras van Kisapuisto. Wat heeft dat te betekenen? Gaat hij toch weer voetballen voor FC Lahti?

Zoiets durft niemand te vragen aan de 'maestro'. Dat waagt zelfs de trainer van FC Lahti niet. Litmanen zal zelf wel bepalen wanneer hij zijn verdere plannen bekend zal maken. Waarschijnlijk is het zo dat Litmanen nu bij FC Lahti traint om aan zijn conditie te werken, om mogelijk te worden geselecteerd voor het Finse elftal dat in februari in en tegen Japan speelt.

Lahti weer sneeuwvrij

In Lahti is een einde gekomen aan de derde sneeuwperiode in deze winter. De temperaturen liggen al een paar dagen boven nul. Weg sneeuw, en het ijs op de meren is heel onbetrouwbaar geworden. De zon laat zich ook al een paar dagen niet meer zien. Het lijkt Nederland wel.
Deze week gaat het opnieuw vriezen, en het wordt zonniger. En we krijgen vast en zeker ook wel weer opnieuw sneeuw deze winter.

Jaakko Kuusisto vrijt met Oulu

Jaakko Kuusistoa kosiskellaan Ouluun.
Dat meldde onze krant vorige week. De violist en eerste concertmeester van Sinfonia Lahti zou er wel voor voelen om vaste dirigent te worden van het orkest in Oulu. Het zou niet de eerste keer zijn dat iemand "liever de baas wil spelen dan zelf het werk te doen". Denk alleen maar aan Jaap van Zweden (viool) en de Finse voorbeelden Osmo Vänskä (klarinet) en Susanna Mälkki (cello).
Jaakko Kuusisto is al bij verschillende orkesten als gastdirigent opgetreden, o.a. bij deFilharmonie (Antwerpen) en het orkest van Minnesota. Ook heeft hij enkele werken gecomponeerd, zoals de Koirien Kalevala (de Kalevala van de honden), een opera voor het gehele gezin.
In de krant ontkende Kuusisto (1974) zijn ambities in de richting van Oulu niet. Gelukkig zei hij erbij dat hij ook erg geniet van zijn huidig werk bij Sinfonia Lahti. Zijn vertrek zou een grote aderlating voor het orkest betekenen.
Het is ook belangrijk dat Sinfonia Lahti op niet al te lange termijn weer een vaste eigen dirigent krijgt, na het vertrek van Vänskä in 2008.

Vandaag Loppiainen

Vandaag, Driekoningen, is het weer een algemene feestdag in Finland: Loppiainen, het einde van de Kersttijd. Nu moeten de kerstbomen en de kerstversiering echt zijn opgeruimd! De meeste winkels zijn dicht.

Loppiainen (waarin het Finse woord loppu = einde doorklinkt) werd van 1973 tot 1991 gevierd op de zaterdag die het dichtste lag bij 6 januari. Vanaf 1992 wordt weer de oorspronkelijke datum aangehouden.