Er wordt wel eens gezegd dat het Finse volk het meest Latijnse volk van Noord-Europa is: vurig en temperamentvol.
Gisteren hoorden en zagen we het een en ander daarvan bij de uitvoering van Carmina Burana van Carl Orff, een muzikaal spektakel, begeleid door schitterende lichteffecten. Alle liederen werden in het Latijn gezongen. De uitvoerenden waren: Tiina Vahevaara (sopraan), Lassi Virtanen (tenor), Jaakko Kortekangas (bariton), het Operakoor van Lahti, het Filharmonisch mannenkoor van Helsinki, het jeugdkoor Laulupuu uit Lahti (totaal zo’n 150 zangers) en Sinfonia Lahti. Dirigent was Esa Heikkilä. Het Sibeliustalo was uitverkocht; morgen wordt het concert herhaald. Het is de afsluiting van het concertseizoen in Lahti.
Om nog even bij het Latijn te blijven: al vele jaren zendt de Finse radio iedere week een nieuwsbulletin in het Latijn uit. De bulletins, Nuntii Latini, zijn ook via internet te volgen.
29 mei 2009
Latijn(s)
27 mei 2009
Eurooppa-vaalit: sinä valitset!
Europese verkiezingen: aan jou de keus!
Wij hebben gekozen om mee te doen met de Finse verkiezingen op 7 juni. Kwestie van rekenen. Finland stuurt 13 afgevaardigden naar het Europese Parlement, de helft van het Nederlandse aantal. Omdat Nederland drie keer zoveel inwoners telt, is onze stem hier dus 1,5 keer zoveel waard als bij de Nederlandse verkiezingen.
Voor de partijkeuze hebben we een paar keer het EU-kieskompas gebruikt. Daaruit blijkt dat de EU-standpunten van de belangrijkste Finse partijen niet zo ver uiteenlopen. Met het EU-kieskompas kun je ook simpel een vergelijking maken met de standpunten van de Nederlandse partijen.
In Finland zijn er 241 kandidaten voor de 13 zetels. Zoals in Finland gebruikelijk zijn er onder hen ook bekende (oud-)sporters, o.a. Arto Bryggare (110 meter horden), Jani Sievinen (zwemmen), Johanna Manninen (100 en 200 meter hardlopen), Atik Ismail (voetbal), Sara Essayah (snelwandelen) en Ari Vatanen (autorally).
Een opvallende naam op de kandidatenlijst is ene Freddy van Wonterghem, een voormalige Belg. Hij is kandidaat namens de Partij der Ware Finnen (Perussuomalaiset). Zoals uit de naam van de partij al blijkt: geen partij voor ons.
25 mei 2009
Het terras is klaar!
Het is zover, ons terras is klaar. En Ulla heeft eindelijk haar ‘keinu’ (schommelbank)! En er ligt nu ook een fraaie grasmat in de tuin.
Op de voorgrond is het (traditionele) hek te zien dat ons erf scheidt van het park annex frisbee-golfterrein achter ons huis.
Iedereen mag straks zien hoe wij genieten van ons terras. Laat de Finnen maar denken dat wij niets beters te doen hebben!
(Finnen durven niet openlijk genieten van hun terras of balkon, zegt men. Stel je eens voor dat anderen kunnen zien dat je niet met iets nuttigs bezig bent.)
16 mei 2009
De dronken tuba-speler
Gisteravond besloot ik op het laatste moment toch maar naar het concert te gaan van Harri Lidsle, tuba, en Kyoko Matsukawa, piano. Een niet-alledaagse combinatie. Harri Lidsle speelt tuba bij Sinfonia Lahti en Kyoko Matsukawa is docente aan het conservatorium van Lahti.
Het concert had als thema Pohjoisia tuulia, wat “noordelijke winden” betekent. Maar tuuli betekent behalve wind, ook, luim, humeur. Op het programma stonden moderne werken, van Askell Masson, Juhani Komulainen, Einojuhani Rautavaara, Mist Thorkelsdottir, Peter Lönnqvist en Harri Wessman.
Het stuk van Mist Thorkelsdottir voor solotuba heette Neptune, en was een (wereld?)première. Op een bepaald moment goot de solist een kan water in zijn instrument. Dat gaf in het vervolg van de tubasolo een licht-borrelend geluid, wat natuurlijk heel goed past bij Neptunus.
Een concerttip: bovengenoemd concert wordt herhaald op 20 mei te Reykjavik, op 23 mei te Akureyri (ook IJsland) en op 3 juni te Lille (Frankrijk).
Voor de goede orde: de titel van dit berichtje slaat niet op Harri Lidsle, maar op de dronken tuba-speler die de première in 1896 van de Kroningscantate van Sibelius verknalde door er vrijelijk op los te improviseren. Gisteravond moest ik hier onwillekeurig toch even aan denken.
13 mei 2009
Friese invloeden in Finland
Vorig jaar bezochten we met Hans en Mieke, vrienden uit Gouda, de middeleeuwse kerk van Hollola, een buurgemeente van Lahti. De ‘suppoost’ merkte dat wij uit Nederland kwamen, en vertelde ons dat in de vorige eeuw op het kerkhof van Hollola munten uit Friesland zijn gevonden. De munten bevinden zich nu in het Nationaal museum in Helsinki. Een spoor van Friese invloeden in Finland!
Sinds deze week kennen we ook de naam van deze suppoost. Over hem stond een stukje in de krant. Hij was de eerste en (vermoedelijk) tot nog toe de enige vertegenwoordiger van onze provincie (Päijät-Häme) in het Europese Parlement en heet Kyösti Toivonen (zeg maar Guus de Hoop).
In een geschiedenisboek over Finland las ik dat het Finse woord ‘rahti’ is afgeleid van het Friese ‘fracht’.
Ten slotte, in Espoo heb je een wijk die Friisilä heet. Die naam verwijst naar de Friese stichters van een nederzetting op die plaats.
Kleine spoortjes, maar toch.
8 mei 2009
Hoogtepunt!
Dit is ons 100e berichtje.


5 mei 2009
Kuusisto en Kamu
Even terugkomen op een berichtje van 6 januari 2009:
** Jaakko Kuusisto blijft bij Sinfonia Lahti als 1e concertmeester. Hij vertrekt dus niet naar Oulu, waar Anna-Maria Helsing (37) inmiddels is benoemd tot vaste dirigent ("artistiek directeur") van het symfonieorkest van Oulu.
26 april 2009
Deze zomer in Lahti
Ook deze zomer hoeven we ons niet te vervelen in Lahti. Een greep uit de activiteitenkalender:
* (Sinfonia Lahti maakt in mei een concertreis naar China, met concerten o.l.v. Okko Kamu in Shanghai, Suhzou en tweemaal in Beijing. Dus geen concerten in Lahti ......)
* Op 28 en 30 mei Carmina Burana van Carl Orff door Sinfonia Lahti o.l.v. Esa Heikkilä.
23 april 2009
Regels zijn regels
In Finland mag voor 9 uur 's morgens geen alcohol worden verkocht. (Of zo'n regel ook in Nederland bestaat weet ik niet.) Gistermorgen kwamen we met die regel in aanraking. Dat zit zo.
Ulla had een afspraak bij de tandarts om kwart over acht; om half negen stonden we alweer buiten. Even naar de supermarkt om boodschappen te doen. We namen ook 8 blikjes bier van het merk Sandels (Sibelius' opus 28 heet ook Sandels). Een lekker biertje voor af en toe na de sauna. Acht blikjes bier: daar doen we een maand over.
Bij het afrekenen aan de kassa, om twee voor negen, hadden we een probleem, dat echter soepel werd opgelost. Eerst werden de overige boodschappen afgerekend, en om 1 minuut over negen ook de 8 blikjes bier, apart dus. Het schijnt zo te zijn dat verkopen van alcohol voor 9 uur 's morgens automatisch bij de politie worden geregistreerd. De juffrouw aan de kassa kon dus gewoon niet anders.
14 april 2009
Weer thuis!
22 maart 2009
Boekenbeurs in Lahti
Gisteren hebben we een bezoekje gebracht aan de 2e Boekenbeurs in Lahti. Dat was meteen een kans om een paar bekende Finnen in levende lijve te zien.
De beurs werd geopend door de voorzitter van de Eduskunta (het Finse Parlement), Sauli Niinistö (kokoomus), zelf ook schrijver van enkele boeken. Niinistö maakt volgens de peilingen grote kans om in 2012 president van Finland te worden, als mevr. Halonen (sdp) haar tweede en laatste termijn van zes jaar heeft volgemaakt.
Natuurlijk was ook de burgemeester (kaupunginjohtaja = stadsdirecteur) van Lahti aanwezig, en minstens twee bekende parlementsleden uit Lahti. De ene was Jouko Skinnari (sdp), en de andere Tuija Nurmi (kokoomus). Als er beelden op de televisie zijn vanuit de Eduskunta is de heer Skinnari heel vaak te zien. Hij zit daar op een vaste strategische plaats; de camera's kunnen hem bijna niet missen. Bovendien is hij een van de parlementsleden die in 2008 bij bijna alle 722 stemmingen aanwezig is geweest. Mevr. Nurmi heeft maar 21% van de stemmingen bijgewoond, en was daarmee het meest afwezige kamerlid in 2008, wat haar ook weer de nodige publiciteit heeft opgeleverd.
En natuurlijk waren er ook veel schrijvers. En boeken. Alleen viel het aantal uitgevers en het aantal boeken mij wat tegen. Aan de boekenbeurs was ook een antiekbeurs gekoppeld. Een slimme zet om het aantal bezoekers te vergroten, want de jonge boekenbeurs van Lahti moet zijn plaats te midden van de andere stuk of 10 boekenbeurzen in Finland nog bewijzen. En daar sloeg Ulla haar slag. Zij kocht een paar tweedehandsboeken, o.a. Pessi ja Illusia, een sprookje van Yrjö Kokko uit 1944, en Vänrikki Stoolin tarinat (de vertellingen van vaandrig Staal) van Johan Ludvig Runeberg, uit het Zweeds vertaald door Otto Manninen (in de verte nog een beetje familie).Met de koppen tegen elkaar
Dat gebeurde gisteren in de kwartfinale voor de Finse voetbalbeker tussen HJK uit Helsinki en FC Lahti. Die wedstrijd was aangekondigd als de strijd tussen de koning (Litmanen, FC Lahti, 38 jaar) en de tsaar (Valeri Popovitsj, HJK, ook 38 jaar. Hij speelde in 2000 een halfjaar bij SC Heerenveen).
In de 23e minuut botsten de oudjes met de koppen tegen elkaar bij een hoekschop. Litmanen verliet meteen het veld, en Popovitsj bij het einde van de eerste helft.
De schade schijnt mee te vallen. Litmanen zou aanstaande zaterdag toch kunnen meespelen tegen Wales. Oh ja, FC Lahti verloor na strafschoppen (7-5).
20 maart 2009
De bons krijgen
In het Fins klinkt het allemaal misschien iets vriendelijker dan in het Nederlands, maar de gevolgen zijn hetzelfde. We doelen op de "economische crisis", in het Fins lama. Veel werknemers krijgen nu te maken met werktijdverkorting, in het Fins heet dat lomautus (loma = vakantie!). Ook worden veel werknemers ontslagen. Ontslaan heet in het Fins sanoa irti of irtisanoa, letterlijk "los zeggen", wat toch iets aardiger klinkt.
Gelukkig heeft de Finse regering eind januari een elvytyspaketti (reanimatie-pakket) opgesteld. In Nederland is men op dit moment nog niet zo ver.

12 maart 2009
IJshockey en zomervakantie
"Met zomervakantie sturen". Kent u die uitdrukking?
Deze maand zijn in Finland al 4 ijshockeyteams met zomervakantie (kesälomalle) gestuurd. Die uitdrukking viel me vorig jaar maart al op, en nu kom ik haar weer tegen. Van de 14 teams uit de Finse kampioenscompetitie zijn er dus nog 10 in de strijd: 8 teams spelen de play-offs voor het kampioenschap en 2 teams de playouts om degradatie.
De Pelicans uit Lahti maken nog steeds een kans op het kampioenschap. Daartoe moeten ze in de volgende ronde zien te winnen van de Blues uit Espoo.
De ijshockeycompetitie begon hier al half september en eindigt half april. De kampioen heeft dan minstens 70 en maximaal 82 wedstijden gespeeld:
** Eerst 58 wedstrijden in de Runkosarja (rompserie). De 14 teams ontmoeten elkaar 4 keer (totaal 13x4 = 52 wedstrijden. Bovendien speelt - heel vreemd - elk team binnen een groep van 7 teams nog eens eenmaal tegen de andere teams uit die groep: dus 6 wedstrijden. De nummers 1 tot en met 6 uit de Runkosarja zijn geplaatst voor de volgende ronde. De nummers 7 tot en met 10 spelen de playoffs (max. 3 wedstrijden) voor plaatsing bij de laatste 8, terwijl de nummers 11 tot en met 14 spelen voor de playouts (1 team moet degraderen).
** De Pelicans waren negende in de Runkosarja, maar wisten zich in 3 wedstrijden te plaatsen voor de laatste 8 door te winnen van de nummer 8 uit de Runkosarja, Ilves uit Tampere.
** De kwartfinales, halve finales en de finale gaan over minimaal 4 en maximaal 7 wedstrijden. In deze fase speelt de aanstaande kampioen dus nog minimaal 12 en maximaal 21 wedstrijden.
De strijd om degradatie gaat nu tussen de nummers 11 en 12 van de Runkosarja. De nummers 13 en 14 hebben het vege lijf kunnen redden via de playouts, en genieten - net als de nummers 7 en 8 - alvast van hun zomervakantie.
8 maart 2009
Finland - Nederland
3 maart 2009
Litmanen: alweer
Onze krant (Etelä-Suomen Sanomat, kortaf ESS, ook wel Etlari) had vanmorgen twee berichten over Litmanen op de voorpagina.
In de linkerkolom stond het bericht dat Litmanen zich gisteren weer heeft gemeld op de training van FC Lahti. Waarschijnlijk om zijn conditie op peil te houden voor de interland van Finland tegen Wales op 28 maart in Cardiff (voorronde WK). En morgen speelt Litmanen mee in de bekerwedstrijd van FC Lahti tegen JJK uit Jyväskylä. Over zijn verdere toekomstplannen is niets bekend. (Men durft hem daarover ook niets te vragen.)
In de rechterkolom werd gemeld dat het plan voor een standbeeld van Litmanen op de lange baan is geschoven, enerzijds omdat het benodigde geld nog lang niet binnen is, anderzijds vanwege de negatieve publiciteit.
Wij beloven dat wij op deze plaats pas weer iets over Litmanen zullen berichten als hij bekend maakt te zullen stoppen met voetballen, of als zijn standbeeld wordt onthuld.
19 februari 2009
Ski-plezier
Toen ik jaren geleden met mijn Finse vriendin Seija aan het skiën was op de Brunssumerheide hoorde ik een groepje skiërs achter ons zeggen: "Waarom kunnen wij het niet net zo goed als die twee daar?"
Ja, het waren zeker onze Finse genen die maakten dat wij ons toen glijdend en niet lopend op de ski's voortbewogen. Net zoals alle Friezen goede schaatsers zijn (wat natuurlijk niet waar is.)
Hoewel, onlangs las ik in de krant een verzuchting van een Finse veteraan: "In wat voor tijden leven wij dat skiën op school geleerd moet worden, of zelfs in militaire dienst? Een Fin moet toch van nature al kunnen skiën?"
Wij genieten iedere dag van de groepen skiërs die in het park bij ons huis hun baantjes afleggen, soms hele schoolklassen tegelijk. Met opschepperige jongetjes die de vrije stijl beoefenen, kleuters die snelheid pretenderen, en kwetterende meisjes die vooral gezellig willen skiën. Een kleurrijk gezicht. Het is de laatste weken ideaal skiweer: een paar graad onder nul, windstil, af en toe een zonnetje en een beetje verse sneeuw.
We kijken graag toe vanachter het raam. Binnen is de lucht nu wel erg droog. De luchtvochtigheid zakt soms tot onder de 30%; in Voerendaal hadden we uitschieters naar meer dan 75%.
De volgende korte video's zijn 's morgens om 8 uur opgenomen vanaf ons balkon.
18 februari 2009
Lex Nokia
In Finland wordt de laatste tijd veel over de Lex Nokia ("de wet van Nokia") gepraat. Hiermee wordt niet gedoeld op het aanzeggen van ontslag per SMS, wat in Finland ook wel schijnt te gebeuren. Gelukkig wijst de Finse Werkgeversbond deze methode af. Het verlenen van ontslag is niet eenvoudig, maar je mag hierbij niet de goede manieren aan de kant zetten.
De Lex Nokia is een wetsvoorstel dat het mogelijk maakt dat werkgevers in de metadata neuzen van de mails die hun werknemers hebben verstuurd, als er vermoedens zijn van bedrijfsspionage. Natuurlijk wordt hiertegen meteen het recht op privacy in stelling gebracht.
Mevr. Suvi Lindén, de minister van Communicatie die de wetswijziging voorbereidt, maakte in dit verband een grapje dat verkeerd viel. Ze zei in een interview dat een werkgever nu al het recht heeft om te eisen dat een werknemer zich uitkleedt als die wordt verdacht van het laten uitlekken van bedrijfsgeheimen. Natuurlijk moest ze al gauw toegeven dat haar opmerking als een grap moest worden opgevat.
Het gerucht dat Nokia Finland zal verlaten als de wetswijziging niet door zou gaan, is zowel door de regering als Nokia met stelligheid ontkend.
16 februari 2009
Afonso Alves
Even een teken van leven. Na het norovirus hebben we momenteel last van een lichte flunssa, een griepje. Dat hoort allemaal bij de inburgering in Finland. Dus lekker binnen blijven.
Gisteren via de Finse sportzender Urheilukanava live gekeken naar de bekerwedstrijd tussen West Ham United en Middlesbrough (1-1). En alleen maar om Afonso Alves, ex-Heerenveen en in het seizoen 2006-2007 topscorer van de Eredivisie (34 doelpunten) weer eens aan het werk te zien. De Finse verslaggever noemde ook nog even dat Alves in oktober 2007 zeven doelpunten scoorde voor Heerenveen in de wedstrijd tegen Heracles (9-0). Alves verliet Heerenveen in 2008 uiteindelijk na een hele hoop gedoe.
We zagen gisteren een Alves in mindere doen; alsof hij er helemaal geen zin meer in had. Maar één bal op doel geschoten... Een kwartier voor het einde werd hij gewisseld.
3 februari 2009
Schoolvrij
Vorige week dinsdag kreeg ik een sms-je dat de cursus Fins op woensdag niet kon doorgaan. Zo gaat dat hier (en misschien nu ook wel in Nederland): je ontvangt meestal een sms-je om je te herinneren aan je afspraak bij de dokter of de garage.
In dit geval ging het dus om een afzegging. Ik neem aan omdat onze juffrouw - we mogen haar bij haar voornaam (Kirsi) noemen - ziek was. Ik had weer heel even het gevoel van vroeger: fijn, de juf of meester is ziek! Dus geen beurt of overhoring. En weer een week extra tijd om je voor te bereiden op de volgende les. Dom natuurlijk.
Een van de leuke kanten van het met andere buitenlanders Fins leren is te ontdekken dat iedereen zijn specifieke "problemen" heeft. Zo spreekt de Russin over "ge galuavat", waar het "he haluavat" (zij willen) moet zijn. En het Duitse meisje moet niet meer zeggen "eenhonderdduizend", maar gewoon "honderdduizend". En de Nederlander mag in het Fins niet zeggen "ik heb tot 2007 in Nederland gewoond", maar "ik woonde tot 2007 in Nederland". Met het juiste gebruik van o.v.t. in plaats van v.t.t. heeft iemand uit Wales weer helemaal geen moeite.
En nu maar hopen dat de les morgen wel doorgaat. We moeten toch wel iets terugkrijgen voor de € 36 voor 13 lessen van 2,5 uur.....