Vandaag precies 100 jaar geleden werd mijn moeder ("mem"), Antina Postma, geboren, elf dagen na mijn vader. Vanaf het moment waarop ze oma werd (1967) noemden wij haar "beppe".
Wat voor moeder was ze? Precies zoals een moeder moet zijn: lief en zorgzaam. Ze lette erop dat we er schoon bij liepen. Ze was voor ons (maar ook voor anderen) een vraagbaak en wist overal raad op. Als onze spullen weer eens zoek waren, wist zij wel waar die lagen. Wat was het gezellig als we eens ziek thuis van school waren (op de divan in de voorkamer, met stapels Donald Duck en De Spiegel onder het bed).
Soms vond ik haar wel eens lastig. Zo moest ik een bepaalde periode eerst thuiskomen uit de lagere school om een krentenbol te eten en een beker melk te drinken (ik was toen nogal mager), voordat ik met mijn vriendjes mocht gaan voetballen. Dat ging dus van mijn zuivere speeltijd af.
Misschien was mijn moeder wel te bescheiden; ze plaatste zichzelf nooit op de voorgrond.
Ze overleed in 1991.
30 augustus 2009
Beppe
29 augustus 2009
Oranje wint in Lahti
De Nederlandse vrouwen hebben zich vanavond in Lahti geplaatst voor de volgende ronde van het EK Voetbal in Finland. Ze wonnen met 2-1 (rust 0-0) van Denemarken. Natuurlijk waren ook wij in oranje T-shirt - op de foto nog thuis op de bank - onder de toeschouwers. De Nederlandse dames stonden bijna de gehele wedstrijd onder zware Deense druk, en speelden onder het motto "mannen en kinderen eerst". Denemarken was verreweg het meest in balbezit. Oranje kreeg maar twee kansen, en dat leverde dus twee doelpunten op.
27 augustus 2009
Een allochtone politiehond
De rechtbank in Lahti behandelde deze week een zaak tegen een politieman. Die wordt ervan beschuldigd dat hij niet heeft voorkomen dat iemand door een politiehond in de benen werd gebeten. Het slachtoffer - op de vlucht na drankmisbruik bij het autorijden - kon daardoor een paar maand niet werken.
20 augustus 2009
Een zomeravondconcert
“Tervetuloa kokemaan ensimmäinen naiskapellimestari historiassamme!” Letterlijk: “welkom om de eerste vrouwelijke dirigent in onze geschiedenis mee te maken”.
Dat wilden wij gisteravond natuurlijk niet missen: voor het eerst het harmonieorkest van de militaire muziekschool te Lahti onder leiding van een vrouwelijke dirigent. Dus luisterden wij met zo’n 250 anderen in de tuin van de kazerne een uurtje naar het orkest. O.a naar muziek uit de West Side Story en naar een potpourri van ABBA-liedjes. En keken we vooral naar de jonge dirigente (27 jaar), Aino Koskela, die een paar maanden stage loopt bij het orkest, en dit najaar de studie voor dirigent begint aan de Sibelius Academie te Helsinki bij niemand minder dan Leif Segerstam.
En natuurlijk moesten wij beiden tijdens het concert denken aan mijn vader, op de dag af 100 jaar geleden geboren. Hij was een groot liefhebber van HaFaBra, en speelde zelf cornet. Bij concerten lette hij altijd graag op de dirigent. Hoe minder die “zich aanstelde”, hoe beter.
Aino Koskela zou bij mijn vader een ruime voldoende hebben gehaald.
11 augustus 2009
Trots op Lahti
Het WK Atletiek voor 35-plussers in Lahti is een groot succes geworden, mede dankzij de vlekkeloze organisatie en het prachtige weer. Alle reden om trots te zijn op onze stad.
Finland werd nummer 1 in het medailleklassement met 319 medailles (102 x goud, 114 x zilver en 103 x brons), voor Duitsland met 284 medailles (99 x goud, 97 x zilver en 88 x brons). Nederland werd 15e met 32 medailles (12 x goud, 10 x zilver en 10 x brons).
De afsluitende marathon, gelopen bij een temperatuur van 25 graden, werd gewonnen door de Rus Perminov met een tijd van 2.30.27. Langzaamste, maar toch 5e in haar klasse van 70+, was de Panamese Edilia Camargo met een tijd van 6.41.29. Het was leuk om de deelnemers, die twee keer aan ons voorbijtrokken, toe te juichen, zo mogelijk in hun eigen taal, bijv. “Heija Norge”, en dan een “tack” terug te krijgen. Helaas heb ik geen enkele Nederlander onder de deelnemers gezien.
Ik moest even terugdenken aan mijn werkzaam leven. Vast onderdeel daarvan was in de middagpauze een wandeling van een half uur door Heerlen, samen met twee jongere collega’s, beiden verwoede marathonlopers (Rotterdam, Berlijn, etc.). Een van hen zei onder het wandelen wel eens tegen mij: “Loop toch niet zo snel.” De pauzewandelingen beschouwde ik dan ook graag als mijn training van twee marathonlopers.
7 augustus 2009
Handen schudden verboden!
In Lahti geldt momenteel voor alle sociale en gezondheidsafdelingen van de gemeente (dus ook in de ziekenhuizen) een verbod op het schudden van handen. De maatregel is genomen om de verspreiding van de varkensgriep (men spreekt hier nauwelijks over "Mexicaanse griep") in te dammen.
Stel je eens voor dat het niet-schudden van handen straks door
iedereen wordt gewaardeerd, en de tijdelijke maatregel gaat gelden als algemeen goed gebruik.....
1 augustus 2009
WK Atletiek (35+)

Vanmorgen hebben we even een kijkje genomen bij het WK Atletiek voor sporters boven de 35 jaar, dat van 28 juli tot en met 8 augustus wordt gehouden in Lahti. Er zijn zo’n 5500 deelnemers. Dat aantal is minder dan verwacht, waarschijnlijk door de economische crisis en de vrees voor de Mexicaanse griep.
Wij waren even bij het discuswerpen voor mannen boven 60 jaar, en bij het gewicht-gooien (‘kogelslingeren’) voor mannen boven de 80, 85 en 90 jaar. Toegegeven, bij deze wedstrijden zie je dus geen jonge lijven in een sexy outfit. Maar het enthousiasme en de inzet van de deelnemers is er niet minder om. En ook het corps van juryleden en hun assistenten is niet kleiner dan bij een “echte WK”.
Bij het kogelstoten voor mannen boven de 100 jaar won de Oostenrijker Alfred Proksch (startnummer 10001) deze week het goud met een afstand van 2,84 meter. Hij was de enige deelnemer in zijn klasse. De kersverse wereldkampioen heeft nog deelgenomen aan de Olympische Spelen van 1936, en werd daar (gedeeld) zesde bij het polsstokhoogspringen.
Vandaag werd ook de finale bij het polsstokhoogspringen voor mannen boven 60 jaar gehouden. Prominent deelnemer daarbij was Antti Kalliomäki, zilver op dit nummer bij de Olympische Spelen van Montreal in 1976, nu Fins parlementslid en ex-minister. Het werd voor hem een grote teleurstelling: hij sprong driemaal af op de aanvangshoogte van 3,40 meter. Zijn persoonlijk record bleef dus staan op 5,66 meter.
31 juli 2009
Het leven gaat verder
Een cliché, maar daarom niet minder waar.
Toch wil ik hier nog een paar persoonlijke opmerkingen maken over de begrafenis van mummu, de eerste begrafenis die ik in Finland meemaakte.
In Finland neemt men ruim de tijd voor een begrafenis, zowel voor de periode tussen overlijden en begrafenis, als voor de begrafenis zelf. De begrafenis verloopt heel stijlvol. Iedereen is gekleed in stemmig zwart.
Voor het begin van de afscheidsdienst (om 12.00 uur) hebben wij (haar zoon, vier schoonzoons en de oudste kleinzoon) de kist met mummu de kerk binnengedragen. Tijdens de dienst werden door familie, buren en kennissen bloemstukken bij de kist neergelegd, telkens onder het uitspreken van een kort woord ter nagedachtenis. Na de kerkdienst hebben wij de kist met mummu naar het kerkhof gedragen, en de kist in het graf laten neerdalen (onder het toeziend oog van een begrafenisbegeleider). Op de kist werden witte rozen gestrooid, waarna het graf provisorisch werd gesloten. Ten slotte werden de bloemstukken, die uit de kerk waren meegenomen, op het graf neergelegd.
Daarna vond er in het nabijgelegen kerkelijk centrum een gedachtenismaaltijd plaats. Er werd ook veel gezongen. Ook werden de vele “adressit” (condoleantieberichten) voorgelezen. Buren en kleinkinderen haalden vele, leuke herinneringen aan mummu op. Wij konden weer om mummu lachen, en dat zullen we blijven doen, in dankbare herinnering aan mummu.
Het was al over half vijf toen de bijeenkomst werd beëindigd.
Op de zondag daarna vond de afsluiting van de rouwperiode plaats, zoals te lezen is in ons vorige berichtje.
27 juli 2009
Afscheid van mummu
16 juli 2009
Anna Tuulikki Manninen
Mijn moeder werd op 12.12.12 geboren als het vijfde kind in het gezin Pihlava in Huittinen (Zuidwest-Finland).
Daags voor haar overlijden (op 30.06.09) heb ik, samen met onze dochter Anna (die toevallig met vakantie bij ons was), mijn moeder nog in het ziekenhuis van Jämsä kunnen bezoeken.
Mijn moeder was enorm bedrijvig en snel in alles. Toen Hannes Manninen om de hand van Anna ging vragen bij haar ouders, zei oma Pihlava al, dat Anna zo haastig was. Hannes begreep “haastig met trouwen” en zei dat zij elkaar al twee, drie jaar kenden. Mijn vader was tijdens de oorlog chauffeur en monteur van de dierenarts en hij vervoerde (gewonde) paarden naar het paardenziekenhuis in Joensuu, waar moeder dierenverzorgster was. De enge foto’s (bewaard in een grote kist) over het oorlogsgeweld schoven we als kind gauw aan de kant.
Ze trouwden in december 1943.
Een zus van mijn moeder zei op de bruiloft: “je moet je niet laten ompraten”. Mijn vader hield zich daaraan. Maar mijn moeder ook. Het was blijkbaar om het even voor wie het bedoeld was.
Mijn vader was van beiden het meest serieus, terwijl mijn moeder vrolijk bleef zingen, in alle omstandigheden.
Toen mijn moeder de laatste jaren slechthorend werd, moesten wij onder het zingen met de vinger de noten aanwijzen. Toch was zij meestal wel een halve regel vóór op de anderen.
Dus ik verbaasde me niet, dat ik vanmorgen wakker werd al zingende in het Nederlands, “Wie zou onder zand en onder zoden, U lofzingen om Uw trouw?” Dat lied 29 (vers 8) komt ongeveer overeen met het gedicht dat ik bij de begrafenis, zal uitspreken bij het neerleggen van de bloemen op haar kist.
De begrafenis is pas op 24 juli in Jämsä. In Finland ligt veel tijd tussen het overlijden en de begrafenis, om de ergste rouw te laten wegebben. In dit geval extra veel tijd, omdat de grafdelvers van de oude begraafplaats bij de kerk en de dominee met vakantie zijn en andere dominees veel bruiloften hebben. Tot de begrafenis rust het stoffelijk overschot in de klokkentoren bij de kerk.
In Finland wordt meestal een lijkschouwing verricht, waardoor de dierbaren doorgaans langere tijd in de koeling liggen. Bij mummu, de Finse benaming voor oma, was vanwege haar hoge leeftijd geen lijkschouwing nodig. Ik heb met eigen handen de deur van de koelruimte dicht gedaan, en dat is een van de details die onbelangrijk lijken maar zeker helpen om de rouw te verwerken. Meerijden in de begrafenisauto, een Cadillac, van het ziekenhuis naar de klokkentoren, was weggelegd voor twee zussen.
Zoals bekend, bellen Finnen altijd. Toen de klokken luidden voor het overlijden van een vrouw (mijn moeder), belde zelfs ik, met onze dochter… Maar onze Anna kon juist het rechtstreeks horen van de klokken wel waarderen.
Andere verschillen tussen begrafenissen in Finland en in Nederland zijn misschien dat de dragers altijd familieleden zijn (of kennissen), en dat bij de (uitgebreide) gedachtenismaaltijd na de begrafenis de condoleanceberichten worden voorgelezen. Bij één bloem, een kaars en een foto.
Klein- en petekinderen zullen daar toespraken houden, en ik weet dat dan het lachen ons nader zal zijn dan het huilen. De kleinkinderen zullen zingen en – ik moest wel even aan het idee wennen – foto’s van mummu projecteren.
De familie, kennissen en buren werden niet met overlijdenskaarten uitgenodigd maar telefonisch. Je hoort echt hun deelneming, spontane reacties. Ik déélde met de vier overgebleven (aangetrouwde) tantes de rouw. De overlijdensadvertentie in de lokale krant wordt in ons geval één dag na de begrafenis geplaatst.
Er is dus veel tijd om de begrafenis te regelen. Ach, wij (4 zussen en een broer) zijn allemaal zo verschillend. Een maakt zich nu bijvoorbeeld druk over het aantal mensen bij de gedachtenismaaltijd, die gehouden wordt in het kerkelijk centrum bij de kerk. Er wordt op zo’n 100 gasten gerekend. Ik denk meer praktisch. We mogen toch de restanten van het buffet in bakjes en koelboxen mee naar huis nemen - en niemand is ooit tekort gekomen.
Natuurlijk zijn wij bedroefd om het overlijden van mummu. Maar de dankbaarheid overheerst dat wij haar zo lang hebben mogen meemaken. En wat had ze altijd interesse in het wel en wee van haar kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen.
30 juni 2009
23 juni 2009
Finland – Nederland 2-0
1-0
Nederland heeft vergeleken met de andere landen van de Europese Unie gemiddeld een hoog opleidingsniveau. In 2007 had 31 procent van de mensen tussen 25 en 64 jaar een hbo- of universitair diploma. Het gemiddelde in de Europese Unie is 25 procent. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het hoogste opleidingsniveau is gemeten in Finland, waar 36 procent van de bevolking (25-64 jaar) hoger onderwijs heeft afgerond.
2-0
Nederland heeft na Finland de grootste museumdichtheid in Europa. Aldus een mededeling van een beveiligingsdeskundige in De Zomer Draait Door van 16 juni.
Zomaar twee berichtjes van vorige week. Deze week kan de uitslag weer heel anders zijn.
19 juni 2009
Midzomer!
Tot de traditionele elementen van het Finse Midzomerfeest behoren ook “toverformules”, zoals de volgende.
Als je op Midzomer zeven soorten bloemen onder je kussen legt, zul je in je droom je toekomstige echtgenoot tegenkomen.
(De juistheid hiervan is empirisch niet vastgesteld.)
Als je op Midzomer naakt in het water (bron, vijver, meer) kijkt, zul je daarin het beeld van je toekomstige echtgenoot herkennen.
(Niet zo vreemd: men zegt wel eens dat man en vrouw meer op elkaar gaan lijken, naarmate ze langer met elkaar getrouwd zijn.)
Als een vrouw met Midzomer naakt in het gras rollebolt, zal dat haar (huwelijks)geluk brengen.
(Allicht dat daar dan een man op afkomt, met welke bedoelingen dan ook.)
Tel het aantal malen dat een koekoek roept met Midzomer en je weet hoeveel jaar je moet wachten om de Ware tegen te komen.
(Riskant: “neen, ik ga nu maar niet uit, want volgens de koekoek moet ik toch nog 7 jaar wachten.”)
15 juni 2009
Jong voetbaltalent
De grotere broers, spelers geboren na 1 januari 1986, spelen deze week om het Europees kampioenschap 2009 in Zweden. Het is voor het eerst dat een Fins team mee mag doen aan de eindronde van een voetbalkampioenschap. Nederland, Europees kampioen in 2007 en 2006 met Foppe de Haan als coach, is er deze keer niet bij.
7 juni 2009
De strijd tegen het water
De kinderen hebben gedurende de 4 dagen les gehad, aan sport gedaan en natuurlijk de bonte avond voorbereid. Jan had een prachtig “Nederland” gefiguurzaagd (met duidelijke hoogteverschillen, en met duinen, dijken, polders en eilanden) aan de hand waarvan de kinderen een prima beeld konden krijgen van de eeuwige Nederlandse strijd tegen het water.
Ook tijdens het zomerkamp had men helaas een strijd tegen het water en de storm te voeren. Was het aan het begin van de week nog zonnig en 28 graden, op donderdag en vrijdag werd het nog maar 6 graad, met storm en hevige plensbuien. Toen wij zaterdagmiddag in het zomerkamp aankwamen was de stemming echter opperbest. Geen enkele klacht over het slechte weer: geheel on-Nederlands dus.
Op de bonte avond werd de strijd tegen het water door de verschillende klassen beeldend naar voren gebracht. Heel leuk!
Terecht werden ook de medewerkers aan het zeer geslaagde kamp (“meesters” en “slaven”, te herkennen aan de opschriften op hun T-shirts, totaal zo’n 30 personen) in het zonnetje gezet en bedankt voor al hun inspanningen. Een van de ouders, toevallig ook ambassadeur in Finland, sprak een kort dankwoord. Hij merkte wel op dat in Nederland de slavernij al in 1863 is afgeschaft.
Hierna nog een foto van het (zonniger) zomerkamp 2008.
29 mei 2009
Latijn(s)
Er wordt wel eens gezegd dat het Finse volk het meest Latijnse volk van Noord-Europa is: vurig en temperamentvol.
Gisteren hoorden en zagen we het een en ander daarvan bij de uitvoering van Carmina Burana van Carl Orff, een muzikaal spektakel, begeleid door schitterende lichteffecten. Alle liederen werden in het Latijn gezongen. De uitvoerenden waren: Tiina Vahevaara (sopraan), Lassi Virtanen (tenor), Jaakko Kortekangas (bariton), het Operakoor van Lahti, het Filharmonisch mannenkoor van Helsinki, het jeugdkoor Laulupuu uit Lahti (totaal zo’n 150 zangers) en Sinfonia Lahti. Dirigent was Esa Heikkilä. Het Sibeliustalo was uitverkocht; morgen wordt het concert herhaald. Het is de afsluiting van het concertseizoen in Lahti.
Om nog even bij het Latijn te blijven: al vele jaren zendt de Finse radio iedere week een nieuwsbulletin in het Latijn uit. De bulletins, Nuntii Latini, zijn ook via internet te volgen.
27 mei 2009
Eurooppa-vaalit: sinä valitset!
Europese verkiezingen: aan jou de keus!
Wij hebben gekozen om mee te doen met de Finse verkiezingen op 7 juni. Kwestie van rekenen. Finland stuurt 13 afgevaardigden naar het Europese Parlement, de helft van het Nederlandse aantal. Omdat Nederland drie keer zoveel inwoners telt, is onze stem hier dus 1,5 keer zoveel waard als bij de Nederlandse verkiezingen.
Voor de partijkeuze hebben we een paar keer het EU-kieskompas gebruikt. Daaruit blijkt dat de EU-standpunten van de belangrijkste Finse partijen niet zo ver uiteenlopen. Met het EU-kieskompas kun je ook simpel een vergelijking maken met de standpunten van de Nederlandse partijen.
In Finland zijn er 241 kandidaten voor de 13 zetels. Zoals in Finland gebruikelijk zijn er onder hen ook bekende (oud-)sporters, o.a. Arto Bryggare (110 meter horden), Jani Sievinen (zwemmen), Johanna Manninen (100 en 200 meter hardlopen), Atik Ismail (voetbal), Sara Essayah (snelwandelen) en Ari Vatanen (autorally).
Een opvallende naam op de kandidatenlijst is ene Freddy van Wonterghem, een voormalige Belg. Hij is kandidaat namens de Partij der Ware Finnen (Perussuomalaiset). Zoals uit de naam van de partij al blijkt: geen partij voor ons.
25 mei 2009
Het terras is klaar!
Het is zover, ons terras is klaar. En Ulla heeft eindelijk haar ‘keinu’ (schommelbank)! En er ligt nu ook een fraaie grasmat in de tuin.
Op de voorgrond is het (traditionele) hek te zien dat ons erf scheidt van het park annex frisbee-golfterrein achter ons huis.
Iedereen mag straks zien hoe wij genieten van ons terras. Laat de Finnen maar denken dat wij niets beters te doen hebben!
(Finnen durven niet openlijk genieten van hun terras of balkon, zegt men. Stel je eens voor dat anderen kunnen zien dat je niet met iets nuttigs bezig bent.)
16 mei 2009
De dronken tuba-speler
Gisteravond besloot ik op het laatste moment toch maar naar het concert te gaan van Harri Lidsle, tuba, en Kyoko Matsukawa, piano. Een niet-alledaagse combinatie. Harri Lidsle speelt tuba bij Sinfonia Lahti en Kyoko Matsukawa is docente aan het conservatorium van Lahti.
Het concert had als thema Pohjoisia tuulia, wat “noordelijke winden” betekent. Maar tuuli betekent behalve wind, ook, luim, humeur. Op het programma stonden moderne werken, van Askell Masson, Juhani Komulainen, Einojuhani Rautavaara, Mist Thorkelsdottir, Peter Lönnqvist en Harri Wessman.
Het stuk van Mist Thorkelsdottir voor solotuba heette Neptune, en was een (wereld?)première. Op een bepaald moment goot de solist een kan water in zijn instrument. Dat gaf in het vervolg van de tubasolo een licht-borrelend geluid, wat natuurlijk heel goed past bij Neptunus.
Een concerttip: bovengenoemd concert wordt herhaald op 20 mei te Reykjavik, op 23 mei te Akureyri (ook IJsland) en op 3 juni te Lille (Frankrijk).
Voor de goede orde: de titel van dit berichtje slaat niet op Harri Lidsle, maar op de dronken tuba-speler die de première in 1896 van de Kroningscantate van Sibelius verknalde door er vrijelijk op los te improviseren. Gisteravond moest ik hier onwillekeurig toch even aan denken.
13 mei 2009
Friese invloeden in Finland
Vorig jaar bezochten we met Hans en Mieke, vrienden uit Gouda, de middeleeuwse kerk van Hollola, een buurgemeente van Lahti. De ‘suppoost’ merkte dat wij uit Nederland kwamen, en vertelde ons dat in de vorige eeuw op het kerkhof van Hollola munten uit Friesland zijn gevonden. De munten bevinden zich nu in het Nationaal museum in Helsinki. Een spoor van Friese invloeden in Finland!
Sinds deze week kennen we ook de naam van deze suppoost. Over hem stond een stukje in de krant. Hij was de eerste en (vermoedelijk) tot nog toe de enige vertegenwoordiger van onze provincie (Päijät-Häme) in het Europese Parlement en heet Kyösti Toivonen (zeg maar Guus de Hoop).
In een geschiedenisboek over Finland las ik dat het Finse woord ‘rahti’ is afgeleid van het Friese ‘fracht’.
Ten slotte, in Espoo heb je een wijk die Friisilä heet. Die naam verwijst naar de Friese stichters van een nederzetting op die plaats.
Kleine spoortjes, maar toch.
